HO CHI MINH CITY JOURNAL OF MEDICINE
banner
Nghiên Cứu Y Học

LIỆU PHÁP ĐIỀU TRỊ ĐAU BẰNG THUỐC

Bấm tải bài viết

Tạp chí Y học Thành phố Hồ Chí Minh, 14(4):798. DOI

Lượt xem: 313 Lượt tải PDF: 2

Tác giả

Eric L. Krakauer, Juliet Jacobsen

Tóm tắt



1. Sử dụng được thang giảm đau của WHO để điều trị đau một cách hiệu quả.

2. Kê toa thuốc không phải opioid một cách hiệu quả và an toàn.

3. Hiểu được các chỉ định và sử dụng đúng các thuốc hỗ trợ điều trị đau.

4. Hiểu được việc sử dụng các thuốc opioid một cách hiệu quả và an toàn.

NHỮNG NGUYÊN LÝ CHUNG

Đường dùng thuốc: đường uống được ưu tiên sử dụng hơn trừ khi bệnh nhân không thể uống được thuốc hoặc trừ khi đau quá nặng mà liệu pháp nhanh chóng và tích cực ngoài đường tiêu hóa là cần thiết.

Cá nhân hóa điều trị: Liều chính xác là liều đủ để giảm đau cho từng cá thể bệnh nhân.

Theo dõi sát đáp ứng của điều trị để đảm bảo hiệu quả điều trị cao nhất và giảm đến mức thấp nhất các tác dụng phụ.

SỬ DỤNG THANG ĐIỂM GIẢM ĐAU 3 BẬC CỦA WHO (HÌNH 1) 

 


Đau nặng hoặc đau dai dẳng/tăng lên

Opioid mạnh

+/- thuốc không opioid

+/- thuốc hỗ trợ

 

 

 

 

Đau trung bình hoặc đau dai dẳng/tăng lên

Opioid nhẹ

+/- thuốc không opioid

+/- thuốc hỗ trợ

Đau nhẹ

Thuốc không opioid (acetaminophen hoặc thuốc chống viêm không phải steroid NSAID)

+/- thuốc hỗ trợ (gabapentin, chống trầm cảm 3 vòng)

Hình 1. Thang điểm giảm đau 3 bậc của WHO: Sự tiếp cận từng bước để giảm đau do ung thư

Đau nhẹ (Thang điểm bậc 1 của WHO)

Sử dụng 1 thuốc không phải opioid và cân nhắc sử dụng thuốc hỗ trợ giảm đau nếu đau do bệnh lý thần kinh (Bảng 1 và 2).


Bảng 1. Sử dụng các thuốc Giảm đau không opioid


Tên thuốc/ Đường dùng

Liều bắt đầu

Khoảng cách giữa các lần dùng thuốc

Liều tối đa hàng ngày

Lưu ý

Các thuốc giảm đau được khuyến cáo:

Acetaminophen (Paracetamol viên nén và xi-rô dành cho trẻ em hàm lượng tùy theo các nhà sản xuất)

 

 

Đường uống

 

Người lớn:  500 – 1000 mg

 

 

 

 

4 - 6 giờ /lần

 

 

 

4000 mg

 

 


Trẻ em: Không dùng quá liều quy định 

- Giảm liều hoặc không dùng cho bệnh nhân có bệnh gan.

- Dùng quá liều quy định có thể gây ngộ độc cho gan.

Trẻ em: 10 – 15 mg/kg

Các thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs)

Ibuprofen

(Viên nén các loại 200, 300, 400, 600, 800mg; xi-rô dành cho trẻ em hàm lượng tùy theo nhà sản xuất)

 

Đường uống

 

Người lớn: 400 – 800 mg

 

 

 

 

6-8 giờ/lần

 

 

 

 

Người lớn:

2400 mg

 

- Nếu dùng kéo dài phải dùng kèm các thuốc dự phòng phản ứng có hại với dạ dày ruột.

- Giảm liều ở những bệnh nhân bị bệnh gan nặng.

-  Sử dụng thận trọng ở những bệnh nhân có bệnh thận.

 

Trẻ em: 5 – 10 mg/kg

Trẻ em: Không dùng quá liều quy định 

Các lựa chọn khác

Thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs)

Choline magnesium trisalicylate

 

Đường uống

Người lớn:

500 – 1000 mg

 

8  - 12 giờ/lần

 

 

Người lớn: 3000 mg

 

- Không ức chế chức năng của tiểu cầu         

- Ít độc tính với dạ dày ruột

- Giảm liều ở những bệnh nhân suy thận.

 

Trẻ em:

25 mg/kg

Trẻ em: Không dùng quá liều quy định 

Diclofenac

(Dạng giải phóng nhanh)

 

Đường uống

 

Người lớn: 25 – 75mg

 

12 giờ/lần

 

 

 

 

200 mg

 

- Nếu dùng kéo dài phải dùng kèm các thuốc dự phòng phản ứng có hại với dạ dày ruột.

- Giảm liều ở những bệnh nhân có suy thận.

 

 

Diflunisal

 

Đường uống

 

Người lớn: 500 mg

12 giờ/lần

 

1000 mg

Etodolac

(Dạng giải phóng nhanh)

 

Đường uống

 

Người lớn:

200 -4 00 mg

 

8 giờ/lần

 

 

1200 mg

Fenoprofen

 

Đường uống

Người lớn:

200 mg

6 giờ/lần

 

 

3200 mg

Ketoprofen

(Dạng giải phóng nhanh)

 

Đường uống

Người lớn:

25 – 75 mg

6 - 8 giờ/lần

 

 

225 mg

- Không dùng quá 5 ngày

- Nếu dùng kéo dài phải dùng kèm các thuốc dự phòng phản ứng có hại với dạ dày ruột.

- Giảm liều ở những bệnh nhân suy thận.

Ketorolac

Tiêm bắp/tiêm tĩnh mạch

 

 

 

 

Đường uống

Người lớn:

- Tiêm liều cao lần đầu 30 – 60 mg, sau đó 15 – 30 mg; hoặc

 

 

- Uống: 10 mg

6 giờ/lần

 

 

 

 

- Tiêm: 120 mg

 

 

 

 

- Uống: 40 mg

- Có nguy cơ xuất huyết dạ dày ruột.

- Dùng ngắn ngày (tối đa 5 ngày).

- Nên dùng thuốc dự phòng tác dụng có hại với dạ dày ruột.

- Giảm liều ở những bệnh nhân suy thận.

Meloxicam

 

Đường uống

Người lớn: 7,5 – 15mg

24 giờ/lần

 

30 mg

- Nếu dùng kéo dài phải dùng kèm các thuốc dự phòng phản ứng có hại với dạ dày ruột.

- Giảm liều ở những bệnh nhân suy thận.

Piroxicam

 

Đường uống

Người lớn: 20 mg

24 giờ/lần

 

20 mg

- Nguy cơ cao xuất huyết dạ dày ruột.

- Nên dùng các thuốc dự phòng tác dụng có hại đối với dạ dày ruột.

- Giảm liều ở những bệnh nhân suy thận.

- Không dùng cho những người bị bệnh gan.

Thuốc giảm đau tác dụng kiểu opioid

Tramadol

 

Đường uống

Abstract