Tạp chí Y học Thành phố Hồ Chí Minh, 24(4):51. DOI
Lượt xem: 445 Lượt tải PDF: 20
Vũ Trần Thiên Quân*, Huỳnh Thị Như Mỹ**, Phạm Diễm Thu***
Mục tiêu: GOLD khuyến cáo sử dụng FEV1/FVC test dãn phế quản để chẩn đoán bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, tuy nhiên, một số nghiên cứu cho thấy sử dụng chỉ số FEV1/FVC chẩn đoán sẽ làm bỏ sót chẩn đoán COPD. Nghiên cứu này đánh giá giá trị của việc sử dụng tỷ số FEV1/FVC hay FEV1/VC trong chẩn đoán bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, đồng thời so sánh việc sử dụng tiêu chuẩn GOLD (giá trị cố định 0,7) và giới hạn bình thường dưới (LLN) ở 2 chỉ số này.
Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Cắt ngang mô tả, hồi cứu. Lấy mẫu ngẫu nhiên các bệnh nhân từ 40 tuổi trở lên được thực hiện hô hấp ký có làm test giãn phế quản từ tháng 3/2018 đến tháng 3/2019 tại khoa thăm dò chức năng hô hấp – Bệnh viện Đại học Y được TP HCM. Loại khỏi nghiên cứu các hồ số có kết quả hô hấp ký có mức độ chất lượng loại D, F hoặc kết quả hô hấp ký trong đợt cấp COPD hoăc cơn hen cấp.
Kết quả: 987 bệnh nhân thỏa tiêu chí nghiên cứ, nam chiếm 625 (63,3%), tuổi trung bình 61,5±11,9 tuổi. Chẩn đoán COPD 254 trường hợp (25,7%), ACO 30 trường hợp (3%), hen 254 trường hợp (25,7%), các bệnh lí khác 449 trường hợp (45,6%). Về chẩn đoán COPD, khi kết hợp lựa chọn tỷ số nhỏ nhỏ hơn giữa tỷ số FEV1/FVC và chỉ số FEV1/VC thì tỷ lệ COPD nếu chẩn đoán theo tiêu chuẩn GOLD (<0,7) là 25,7% (254/987), tiêu chuẩn LLN là 22,8% (225/987). Khi dùng LLN để chẩn đoán, FEV1/FVC có tỉ lệ chẩn đoán là 22%, FEV1/VC là 22,8%. Khi dùng tiêu chuẩn của GOLD để chẩn đoán, FEV1/FVC có tỉ lệ chẩn đoán là 25,6%, FEV1/VC là 25,7%. Mức đồng thuận kappa giữa LLN và tiêu chuẩn GOLD trong chẩn đoán COPD là 0,855 (95% CI 0,846-0,958, p <0,0005). Mức đồng thuận kappa giữa FEV1/FVC và FEV1/VC trong chẩn đoán COPD sử dụng tiêu chuẩn LLN là 0,955 (95% CI 0,923-0,987, p <0,0005), sử dụng tiêu chuẩn GOLD là 0,967 (95% CI 0,935-0,998, p <0,0005).
Kết luận: Mặc dù mức đồng thuận cao giữa các tiêu chuẩn để chẩn đoán COPD nhưng vẫn có thể bỏ sót hoặc chẩn quá mức COPD nếu chỉ sử dụng tiêu chuẩn FEV1/FVC với theo tiêu chuẩn GOLD.
Từ khóa: bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, hô hấp ký, giới hạn bình thường dưới
Objectives: GOLD recommends using post bronchodilator FEV1/FVC to diagnose chronic obstructive pulmonary disease, however, some studies showed that the use of FEV1/FVC may cause underdiagnosis of COPD. This study compared FEV1/FVC or FEV1/VC ratio in the diagnosis of chronic obstructive pulmonary disease, and the use of the GOLD standard (fixed value of 0.7) and lower normal limit for these 2 indicators.
Methods: Retrospective cross-section study. Random sampling of patients aged 40 years and older undergoing respiratory examination with bronchodilator test from March 2018 to March 2019 at Respiratory function testing department - Medical University Hospital, Ho Chi Minh City. Spirometries with quality class D, F or records with diasgnosis of COPD or asthma exacerbations were excluded.
Results: 987 patients met the study criteria, male accounted for 625 (63.3%), mean age 61.5 ± 11.9 years. Diagnosis of COPD 254 cases (25.7%), ACO 30 cases (3%), asthma 254 cases (25.7%), other conditions 449 cases (45.6%). Regarding the diagnosis of COPD, when choosing the smaller ratio between FEV1/FVC and FEV/VC, COPD ratio based on GOLD standard (<0.7) was 25.7% (254/987), LLN was 22.8% (225/987). Using LLN for diagnosis, FEV1/FVC had a diagnostic rate of 22%, of FEV1/VC was 22.8%. Using the GOLD standard for diagnosis, FEV/FVC had a diagnostic rate of 25.6%, of FEV /VC was 25.7%. The kappa between LLN and the GOLD standard in diagnosis of COPD was 0.855 (95% CI 0.846-0.958, p <0.0005). The kappa between FEV1/FVC and FEV1/VC in the diagnosis of COPD using the LLN standard was 0.955 (95% CI 0.923-0.987,
p <0.0005), using the GOLD standard was 0.967 (95% CI 0.935-0,998 , p <0.0005).
Conclusion: Despite the high level of kappa among the standards for diagnosing COPD, it is possible to under or over-diagnose COPD if only the FEV1/FVC standard is used based on the GOLD standard.
Keywords: chronic obstructive pulmonary disease, respiratory tract, lower limit of
