Tạp chí Y học Thành phố Hồ Chí Minh, 23(4):75. DOI
Lượt xem: 387 Lượt tải PDF: 33
Nguyễn Hoàng Thiên Hương*, Dư Tuấn Quy**, Trương Hữu Khanh**, Nguyễn An Nghĩa***
Đặt vấn đề: Trong vòng vài năm trở lại đây, có sự gia tăng tần suất trẻ nhũ nhi và trẻ nhỏ mắc viêm màng não do E. coli tại khoa Nhiễm bệnh viện Nhi Đồng 1, trong đó có nhiều trường hợp tử vong hoặc để lại di chứng thần kinh nặng nề. Mặc khác, tuy đã có nhiều nghiên cứu về viêm màng não E. coli ở trẻ sơ sinh, nhưng số nghiên cứu về bệnh này trên dân số trẻ lớn hơn cho tới nay trên toàn thế giới là không nhiều. Đồng thời, tại các nước đang phát triển nói chung và Việt Nam nói riêng, hiện nay chưa có một nghiên cứu nào mô tả đầy đủ các khía cạnh của viêm màng não E. coli ở những trẻ ngoài tuổi sơ sinh.
Mục tiêu: Khảo sát đặc điểm dịch tễ, lâm sàng, cận lâm sàng, điều trị và kết cục của viêm màng não do Escherichia coli ở trẻ em từ 1 tháng đến 15 tuổi.
Phương pháp: Nghiên cứu mô tả hồi cứu và tiến cứu 41 bệnh nhân viêm màng não do Escherichia coli (E.coli) tại khoa Nhiễm Bệnh viện Nhi Đồng 1 từ 01/2013 đến 06/2018.
Kết quả: Viêm màng não do E. coli chiếm 28,4% các trường hợp viêm màng não và tập trung chủ yếu ở trẻ từ 1 – 3 tháng tuổi (75,6%). Lý do nhập viện thường gặp nhất là sốt (26 trường hợp; 63,4%) và co giật (8 trường hợp; 19,5%). Cấy dịch não tủy dương tính với E. coli được ghi nhận ở 27 trường hợp (65,8%), latex dịch não tủy dương tính ở 28 trường hợp (68,3%). Meropenem là kháng sinh thay thế hay được phối hợp nhất (85,3%). Tỷ lệ tử vong ở trẻ ngoài tuổi sơ sinh là 12,2% (5/41 trường hợp). Biến chứng và di chứng thần kinh được ghi nhận ở 20/41 trường hợp (48,8%). Các yếu tố có thể liên quan đến tử vong bao gồm: suy hô hấp, sốc, rối loạn tri giác, toan hóa máu, kết quả siêu âm não, và CT scan não lần đầu bất thường.
Kết luận: Viêm màng não do Escherichia coli là một bệnh lý nhiễm trùng hệ thần kinh trung ương quan trọng ở trẻ ngoài tuổi sơ sinh, với tỷ lệ tử vong khá cao và các biến chứng thần kinh nặng nề. Các yếu tố sốc, suy hô hấp, rối loạn tri giác, toan hóa máu, siêu âm não và CT scan não bất thường có thể liên quan đến tử vong.
Từ khóa: viêm màng não, trẻ em, tử vong
Nguyen Hoang Thien Huong, Du Tuan Quy, Truong Huu
Khanh, Nguyen An Nghia
* Ho Chi Minh City Journal of Medicine *
Supplement of Vol. 23 – No. 4 - 2019: 75 – 82
Backgrounds: In the last few years, incidence of Escherichia coli meningitis in
infants and children at Deapartment of Infectious Diseases of Children s
Hospital 1 has increased significantly with a high rate of mortality and
complications. Many researches have been done about E. coli meningitis but
mostly focused on neonatal population. In addition, there is no research which
describes all clinical aspect of this disease in infant and children especially
developing countries as well as Vietnam has been found.
Objective: The aim of this study was to describe the epidemiology, clinical characteristics, laboratory findings, treatment, and outcomes of Escherichia coli meningitis in children from 1 month to 15 years of age.
Methods: We conducted a retrospective and prospective observational study with a recruitment of 41 patients having Escherichia coli meningitis (E. coli) at the Department of Infectious Diseases of Children s Hospital 1 from January 2013 to June 2018.
Results: E. coli accounted for 28.4% of all cases of bacterial meningitis. The disease mostly occurred in children from 1 to 3 months old (75.6%). The most common chief complaint was fever with 26 cases (63.4%) and next came seizure with 8 cases (19.5%). Positive cerebral spinal fluid cultures with E.coli were recorded in 27 cases (65.8%) while latex reactions were positive with E.coli K1 in 28 cases (68.3%). Meropenem was the the most frequent alternative antimicrobial agent (85.3%). The mortality rate was profoundly high with 12.2% (5/41 cases). We recognized neurological complications and sequelae in 20/41 cases (48.8%). There was significant difference between deceased and survival groups in consideration of factors including shock, respiratory failure, alteration of consiousness, metabolic acidosis, abnormal results of initial brain ultrasound and CT scan.
Conclusions: Escherichia coli meningtitis was an important central nervous system infection, with considerably high mortality and severe neurological complications. Shock, respiratory failure, alteration of consiousness, metabolic acidosis, abnormal results of initial brain ultrasound and CT scan might be associated with mortality.
Key words: bacterial meningitis, children, mortality
