Tạp chí Y học Thành phố Hồ Chí Minh, 22(6):47. DOI
Lượt xem: 323 Lượt tải PDF: 1
Hồ Thị Đoan Trinh*, Trần Bình Thanh*, Nguyễn Quế Lan*, Huỳnh Đặng Bảo Cương*, Võ Mộng Kiều Hạnh*
Mở đầu: Trong vài thập niên qua, giảm mật độ xương hay
loãng xương đã trở thành vấn đề sức khỏe được nhiều quan tâm trong chương trình
chăm sóc sức khỏe ban đầu của nhiều quốc gia, loãng xương có liên quan đến nhiều
bệnh lý nội khoa mãn tính, trong đó hội chứng chuyển hóa với các biểu hiện béo
bụng, rối loạn mỡ máu, tăng huyết áp, và đái tháo đường được cho là có nhiều ảnh
hưởng đến mật độ xương. Liệu có mối liên quan nào giữa hội chứng chuyển hóa và
giảm mật độ xương? Chẩn đoán đúng là một điều cần thiết trong điều trị bệnh nhằm
ngăn ngừa những biến chứng nội khoa, biến chứng gãy xương, giảm tỷ lệ tử vong,
giảm chi phí điều trị, nâng cao sức khỏe chung cho người lớn tuổi và lợi ích
cho xã hội về mặt kinh tế.
Mục tiêu: Xác định mật độ xương
trung bình, xác định tỷ
lệ có hội chứng chuyển hóa, xác định mối liên quan giữa mật độ xương và hội chứng
chuyển hóa ở bệnh nhân trên 50 tuổi tại khoa Điều trị Đau- Vật lí trị liệu- Y học
cổ truyền Bệnh viện Trưng Vương.
Đối tượng - Phương pháp: Bệnh nhân trên 50 tuổi có bệnh lý cơ xương khớp
và có chỉ định đo mật độ xương đến khám tại khoa Điều trị Đau- Vật lí trị liệu-
Y học cổ truyền Bệnh viện Trưng Vương. Mô tả, cắt ngang. Từ 8/2016 đến 6/2018,
nghiên cứu được thực hiện trên 280 bệnh nhân tuổi từ 50 đến 82. Mỗi bệnh nhân
được trả lời bộ câu hỏi in sẵn và tiến hành xét nghiệm máu các chỉ số sinh hóa
để xác định hội chứng chuyển hóa theo
tiêu chuẩn của ATPIII, đo mật độ xương tại hai vị trí cốt sống
thắt lưng, cổ xương đùi để xác định mật độ xương.
Kết quả: Phân tích 280 đối tượng trên 50 tuổi có bệnh lý cơ xương khớp đến khám bệnh tại
khoa Điều trị Đau- Vật lí trị liệu- Y học cổ tryền Bệnh viện Trưng Vương trong
thời gian nghiên cứu, tỷ lệ nữ tham
gia nghiên cứu chiếm 92,1% trong đó tỷ lệ mãn kinh chiếm 96,5%. Nhóm tuổi chủ yếu
là “từ 61 đến 69 tuổi” với 38,6%. Khoảng hơn 50% mẫu nghiên cứu có chỉ số BMI lớn
hơn 23. Có 98,9% mẫu nghiên cứu sinh sống tại thành phố Hồ Chí Minh. 55,4% mẫu
nghiên cứu mắc bệnh tăng huyết áp, 11,4% bị bệnh đái tháo đường và 66,1 % bị rối
loạn chuyển hóa lipid máu. Mật độ xương trung bình của mẫu nghiên cứu vùng cổ
xương đùi là 0,57 ± 0,1g/cm2; -2,26 ± 0,98SD và cột sống thắt lưng là 0,78 ± 0,14g/cm2;
-1,99 ± 1,18SD. Tỷ lệ bệnh nhân có hội chứng
chuyển hóa chiếm 70%. Nữ có tỷ lệ
hội chứng chuyển hóa cao hơn nam 5,88 lần. Những người trên 70 tuổi trở lên có
tỷ lệ hội chứng chuyển hóa cao hơn 8,00 lần so với những người dưới 60 tuổi. Những
người có BMI trên 23,0 có tỷ lệ hội chứng chuyển hóa cao hơn so với những người
nhẹ cân. Có mối liên quan giữa hội chứng chuyển hóa với mật độ xương. Những người
có hội chứng chuyển hóa có mật độ xương cổ xương đùi và cột sống thắt lưng thấp
hơn so với những người không có hội chứng chuyển hóa.
Kết luận: Bệnh nhân trên 50 tuổi có mật độ xương trung bình
giảm dần theo số tuổi. Tỷ lệ có hội chứng chuyển hóa liên quan đến tuổi, giới,
BMI. Có mối liên quan giữa hội chứng chuyển hóa với mật độ xương. Người có hội
chứng chuyển hóa có mật độ xương cổ xương đùi và cột sống thắt lưng thấp hơn so
với những người không có hội chứng chuyển hóa.
Từ
khóa: Giảm
mật độ xương, gãy xương, loãng xương, hội chứng chuyển hóa, đái tháo đường,
tăng huyết áp.
Background: In the past decades, low bone density and
osteoporosis have become a global issue, causing fractures which are a
prevalent complication in elderly female patients. On the other hand, we have
metabolic disorders which are global health issues characterized by: obesity,
dyslipidemia, hypertension, diabetes. Is it possible that there is a
correlation between metabolic syndromes and low bone density? A correct
diagnosis is always important in preventing complications, fractures,
mortality, decreasing the hospital fee, improving elderly patients’ health,
therefore bring forth many benefits for social finance.
Objectives: Evaluating the average bone density, the rate of
whom patients that has metabolic syndromes, the connection between bone density
and metabolic syndromes.
Subjects - Methods: Patients above 50 years of age, and currently
having musculoskeletal diseases and was indicated for bone densitometry at Pain
Management – Physical Therapy – Traditional Medicine in Trung Vuong Hospital.
Thoroughly description, cross-sectional study. From August 2016 to June 2018,
the study has been conducted on 280 patients. Each patient has to fill out a
prepared questionnaire and having a complete blood count along with metabolic
status measuring to confirm their metabolic syndromes, bone densitometry at two
of their lumbar vertebrae and the neck of their femur for bone density assessment.
Results: Analysis of 280 subjects over 50 years old with
musculoskeletal disability at the Department of Pain Management - Physiotherapy
- Traditional Medicine of Trung Vuong Hospital during the research time, the
percentage of women participating in this research is 92.1% of which the rate
of menopause accounted for 96.5%. The age group is mainly "61 to 69"
with 38.6%. Approximately 50% of the sample had a BMI greater than 23. There were
98.9% of the samples living in Ho Chi Minh City. 55.4% of the sample had
hypertension, 11.4% had diabetes and 66.1% had hyperlipidemia. The
average bone density of the sample in the femur’s neck is 0.57 ± 0.1g/cm2;
-2.26 ± 0.98SD and in the lumbar vertebrae is 0.78 ± 0.14g/cm2;
-1.99 ± 1.18SD. The percentage of patients having metabolic disorders is 70%.
Women having metabolic syndromes were 5.88 times higher than their male
respective side. Patients above 70 years of age have 8 more times higher chance
of having metabolic syndromes than in patients below 60 years. Subjects with
BMI higher than 23 has more chance to have metabolic disorders than patients
with lower weights. There is a correlation between metabolic syndromes with the
bone density in the bone densities measured in both the studied section.
Patients with metabolic disorders have lower bone density than those without
these disorders.
Conclusions: The bone density of patients above 50 years old
decrease as they age. The rate of patients with metabolic syndromes is
connected with age, sex and BMI. There is a correlation between metabolic
disorders and bone density. Patients with metabolic disorders have lower bone
density than those without these disorders.
Keywords:
Low
bone density, bone fracture, osteoporosis, metabolic disorders, diabetes,
hypertension.
