Tạp chí Y học Thành phố Hồ Chí Minh, 22(6):31. DOI
Lượt xem: 348 Lượt tải PDF: 20
Nguyễn Thị Thu Vân*, Bùi Hạnh Thu*, Trần Thị Thu*, Phan Thị Tuyết Trinh*, Lê Thị hồng Diễm*, Đoàn Thị Bưởi*, Huỳnh Thị Tú Nhi*
Mở đầu: Bệnh lý thần kinh ngoại biên do dái tháo đường rất
thường gặp, các triệu chứng thường không rõ ràng cho đến khi có biểu hiện nặng
là loét chân và nguy cơ đoạn chi. Cần đánh giá biến chứng thần kinh ngoại biên ở bệnh
nhân đái tháo đường, biết được tỉ lệ và nhận diện yếu tố các yếu tố nguy cơ liên quan để đưa ra các khuyến cáo chăm sóc, bảo vệ
bàn chân.
Mục tiêu nghiên cứu: Xác định tỷ lệ biến chứng thần kinh ngoại biên
theo Test sàng lọc của Vương quốc Anh (United Kingdom Screening Test) trên bệnh
nhân đái tháo đường típ 2 điều trị ngoại trú, xác định mối liên quan giữa bệnh
thần kinh ngoại biên do đái tháo đường với các yếu tố nguy cơ.
Đối tượng - Phương pháp
nghiên cứu: Cắt ngang mô tả. Đánh
giá bệnh thần kinh ngoại biên 331 bệnh
nhân ĐTĐ típ 2 điều trị ngoại trú từ tháng 01/2016 – 11/2016 tại bệnh viện
Trưng Vương sử dụng test sàng lọc của Vương quốc Anh.
Kết quả nghiên cứu: Tỷ lệ bệnh thần kinh ngoại biên do đái tháo đường
là 54,1% trong đó 26,0% không có triệu chứng cơ năng. Có sự liên quan giữa tuổi
trên 70 và bệnh thần kinh ngoại biên (OR = 4,31, KTC 95% = 1,19 - 15,59, p =
0,026), giữa giới tính nữ và bệnh thần kinh ngoại biên (OR = 0,57, KTC 95% =
0,37 - 0,89, p = 0,013), giữa bệnh đái tháo đường típ 2 có tăng huyết áp đi kèm
và bệnh thần kinh ngoại biên (OR = 2,19, KTC 95% = 1,34 - 3,59, p = 0,002), giữa
thời gian phát hiện bệnh đái tháo đường và bệnh thần kinh ngoại biên (10 -
<15 năm OR = 3,91, KTC 95% = 1,27 - 12,04, p = 0,017;15 - <20 năm OR = 6,
KTC 95% = 1,46 - 24,73, p = 0,013). Phân tích hồi quy đa biến cho thấy HbA1c có
mối tương quan độc lập với bệnh thần kinh ngoại biên do đái tháo đường (OR =
0,58, KTC 95% = 0,36 - 0,96, p = 0,033).
Kết luận: Cần tầm soát biến chứng thần kinh ngoại biên ở bệnh
nhân đái tháo đường theo khuyến cáo, đặc biệt chú ý trên những bệnh nhân có những
yếu tố trên 70 tuổi, nữ, có tăng huyết áp đi kèm, thời gian phát hiện bệnh đái
tháo đường từ 10 năm trở lên. Kiểm soát HbA1c đạt mục tiêu làm giảm nguy cơ bệnh
thần kinh ngoại biên do đái tháo đường.
Từ khóa: Đái tháo đường, bệnh thần kinh ngoại biên.
Background: Peripheral neuropathy is commonly seen in
diabetes. Symptoms are usually subtle until ulcers and amputation risk occurs.
Therefore it is important to understand the prevalence of diabetic neuropathy
and identify its associated factors in order to provide appropriate education
on foot care.
Objectives: To assess prevalence of diabetic neuropathy based
on United Kingdom Screening Test in type 2 diabetic outpatients and identify
the association between the complications with its risk factors.
Methods: Cross-sectional study. 333 type 2 diabetic
outpatients at Trung Vuong hospital from January to November 2016 were included
in our study.
Results: 54.1% patients have been diagnosed peripheral
neuropathy, among them 26% did not complain any symptom. Peripheral neuropathy
is associated with age over 70 (OR = 4.31, 95% CI: 1.19 - 15.59, p = 0.026),
female (OR = 0.57, 95% CI: 0.37 - 0.89, p = 0.013), hypertension (OR = 2.19,
95% CI: 1.34 - 3.59, p = 0.002), long-term diabetes (10 - < 15 years with OR
= 3.91, 95% CI: 1.27 - 12.04, p = 0.017; 15 - < 20 years with OR = 6, 95%
CI: 1.46 - 24.73, p = 0.013). Multivariate logistic regression showed that
HbA1c is independent risk factor of peripheral neuropathy (OR = 0.58, 95% CI:
0.36 - 0.96, p = 0.033).
Conclusions: It is fundamental to screen for diabetic
peripheral neuropathy based on guidelines, especially for those patients who
are over 70 years old, female, hypertension, > 10 years of diabetes. Tight
HbA1c control helps to lower risk of diabetic peripheral neuropathy.
Keywords: Diabetes, diabetic peripheral neuropathy.
