Tạp chí Y học Thành phố Hồ Chí Minh, 20(2):439. DOI
Lượt xem: 208 Lượt tải PDF: 2
Lê Ngọc Ánh*
Đặt vấn đề: Ở một số bệnh máu như:
xuất huyết giảm tiểu cầu miễn dịch (XHGTCMD) và thiếu máu huyết tán tự miễn
(TMTHTM) thì corticosteroid là thuốc được lựa chọn đầu tiên trong phác đồ điều
trị. Việc điều trị thường phải kéo dài nhiều tháng hay nhiều năm.Việc
tầm soát bệnh loãng xương cho các đối
tượng bệnh nhân này chưa được
áp dụng một cách hệ thống, mật độ khoáng xương, tỷ lệ loãng xương ở nhóm bệnh
này chưa được nghiên cứu tại BVCR.
Mục tiêu: Xác định tỷ lệ loãng xương của nhóm dùng corticosteroidvới liều ≥ 5mg/ngày
trong thời gian ≥ 3 tháng so với nhóm chưa điều
trị.
Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Thiết kế nghiên cứu: cắt ngang-mô tả 114 bệnh nhân (92 XHGTC, 22 THMD) chia
thành 2 nhóm: 84 BN đã điều trị corticosteroid liều ≥ 5mg trong thời gian ≥ 3
tháng và 30 bệnh nhân nhóm
chứng chưa điều trị corticosteroid. Đo
MĐX tại cột sống thắt lưng và cổ xương đùi
bằng phương pháp hấp thụ X-quang năng lượng
kép (DXA) với tiêu chuẩn chẩn đoán loãng xương là
T-score ≤ -2,5.
Kết quả: 29,8% bệnh nhân XHGTCMD và TMTHTM dùng corticosteroid kéo dài bị loãng
xương. 3,3% BN XHGTCMD và TMTHTM không
dùng corticosteroid bị loãng xương. Thời gian dùng
corticosteroid kéo dài ≥ 3 tháng, tuổi và BMI ảnh hưởng đến
tình trạng loãng xương (p<0,05). Tình trạng mãn kinh và thời
gian mãn kinh làm tăng nguy cơ loãng xương ở phụ nữ dùng
corticosteroid tuy nhiên không có ý nghĩa thống kê (p> 0,05).
Kết luận: Tỷ lệ loãng xương ở nhóm bệnh nhân dùng corticosteroid kéo dài cao hơn so với
nhóm chưa dùng. Lớn tuổi, BMI thấp, tình
trạng mãn kinh, thời gian dùng corticosteroid góp phần làm tăngtỷ lệ loãng
xương.
Từ khóa: Mật độ khoáng xương, loãng xương, corticosteroid, xuất
huyết giảm tiểu cầu miễn dịch (XHGTCMD), thiếu máu huyết tán tự miễn (TMTHTM).
Background: In immune thrombocytopenia (ITP) and autoimmune
hemolytic anemia (AHA) diseases, corticosteroids are the first of choice in
treatment regimens and the treatment usually last for many months or years. In
fact the osteoporosis screening for those patients have not been applied
systematically, the bone mineral density, the proportion of osteoporosis in
this patients has not been studied in ChoRay hospital.
Objective: Determine the ratio of the group taking
corticosteroids osteoporosis at doses ≥ 5 mg/day for ≥ 3 months time compared
with no treatment.
Subjects and method: Study design: cross sectional study 114 patients
(92 ITP, 22AHA) divided into 2 groups: 84 patients were treated corticosteroids
during ≥ 3 months and a control group of 30 patients with no corticosteroids
treatment. Measure BMD at the lumbar spine and femoral neck by the dual energy
X-ray absorptiometry (DXA) method with
diagnostic criteria for osteoporosis is the T-score ≤ -2.5.
Result: 29.8% of patients with ITP and AHA
usingcorticosteroids for long time were suffered from osteoporosis. 3.3% of
patients not using corticosteroids were osteoporosis.
The usagetime of
corticosteroids for more than 3 months; BMI; and age were factors affecting
osteoporosis (p <0.05). Menopause status could increase the risk of
osteoporosis in women who takecorticosteroids. However, this has no effects to
statistical data.
Conclusions: The osteoporosis rate of patients who have usedfor
long time will be higher than those who have never use corticosteroids. The
following factors: elderly patients, lower BMI, menopausal status, will
contribute to the increase of osteoporosis rate of patients
takingcorticosteroids in long period.
Keywords: Bone mineral density, osteoporosis,
corticosteroids, immune thrombocytopenia (ITP), autoimmune hemolytic anemia
(AHA).
