NGHIÊN CỨU MỘT SỐ CYTOKIN VÀ MẬT ĐỘ XƯƠNG 
TRÊN BỆNH NHÂN VIÊM CỘT SỐNG DÍNH KHỚP 
TẠI BỆNH VIỆN CHỢ RẪY

Phan Thị Hồng Hà*; Chế Thanh Đoan**; Nguyễn Đình Khoa*; Lê Anh Thư*

Năm 2016 Tập 20 Số 2

NGHIÊN CỨU MỘT SỐ CYTOKIN VÀ MẬT ĐỘ XƯƠNG TRÊN BỆNH NHÂN VIÊM CỘT SỐNG DÍNH KHỚP TẠI BỆNH VIỆN CHỢ RẪY

EVALUATION OF SERUM CYTOKINES AND THE BONE MINERAL DENSITY IN PATIENTS WITH ANKYLOSING SPONDYLITIS AT CHO RAY HOSPITAL

Bấm tải bài viết

Tạp chí Y học Thành phố Hồ Chí Minh, 20(2):382. DOI

Lượt xem: 222 Lượt tải PDF: 1

Tác giả

Phan Thị Hồng Hà*, Chế Thanh Đoan**, Nguyễn Đình Khoa*, Lê Anh Thư*

Tóm tắt

Mục tiêu nghiên cứu: Đánh giá nồng độ các cytokin IL-1, IL-6, IL-8, VEGF, TNF-α ở bệnh nhân Viêm cột sống dính khớp (VCSDK) và mối liên quan với mật độ xương (MĐX) và mức độ hoạt động của bệnh.

Đối tượng và Phương pháp: Nghiên cứu cắt ngang trên 72 bệnh nhân (59 nam và 13 nữ), được chẩn đoán VCSDK theo tiêu chuẩn New York hiệu chỉnh 1984 và điều trị tại Bệnh viện Chợ Rẫy từ 1/2012 đến 8/2013. Nồng độ huyết thanh của các cytokine được đo bằng máy EVIDENCE®3544. MĐX được đo bằng phương pháp DXA ở cột sống thắt lưng (CSTL) và cổ xương đùi (CXĐ).

Kết quả: Các cytokine có nồng độ gia tăng gồm IL-6 (90,3%), IL-8 (39,1%), VEGF (33,3%), TNF-α (9,7%), IL-1a (4,2%), IL-1b (6,9%); 81,9% bệnh nhân có tăng CRP. MĐX trung bình là 0,83±0,14 g/cm² (tại CSTL) và 0,69±0,13 g/cm² (tại CXĐ). Tỉ lệ loãng xương dựa trên T-score và Z-score lần lượt là 40,3 % và 51,4% (CSTL) và 20,8 % và 30,6% (CXĐ). Nồng độ IL-8 và VEGF tăng có liên quan với giảm MĐX (P=0,017 và P=0,04). Nồng độ các cytokin tăng có liên quan có ý nghĩa với hoạt tính bệnh cao (BASDAI ≥4) gồm IL-6, IL-8, TNF-α, VEGF. Bệnh nhân có BASDAI ≥4 có MĐX đo ở CSTL giảm hơn có ý nghĩa thống kê (P=0,039).

Kết luận: Có sự gia tăng nồng độ IL-6, IL-8, TNF-α và VEGF trong huyết thanh bệnh nhân VCSDK và có liên quan với độ hoạt động của bệnh. MĐX giảm gặp khá phổ biến ở bệnh nhân VCSDK. Mức hoạt động của bệnh cao và nồng độ IL-8, VEGF tăng có liên quan với giảm MĐX.

Từ khóa: Viêm cột sống dính khớp, cytokine, mật độ xương, loãng xương

Abstract

Objectives: The study was to evaluate the serum concentration of some cytokines in patients with ankylosing spondylitis (AS) and their relationship with the bone mineral density (BMD) and the disease activity.

Patients and Methods: Cross-sectional study was carried out on 72 patients diagnosed with AS, according to the modified New York criteria (1984), and treated at Cho Ray Hospital during the period from 1/2012 to 8/2013. Lumbar and femoral neck BMD was measured using the DXA Hologic QDR 4500. Serum cytokines were measured by the EVIDENCE®3544 system.

Results: Cytokines with increased levels included IL-6 (90.3%), IL-8 (39.1%), VEGF (33.3%), TNF-α (9.7%), IL-1a (4.2%), IL-1b (6.9%). Mean BMD at the lumbar spine and the femoral neck was 0.83±0.14 g/cm² and 0.69±0.13 g/cm², respectively. The rates of osteoporosis defined by T-score and Z-score were 40.3% and 51.4% (lumbar) and 20.8% and 30.6% (femoral), respectively. Increased levels of IL-6, IL-8, TNF-α and VEGF were significantly associated with high disease activity (BASDAI≥4). Patients with BASDAI ≥4 also had lower BMD.

Conclusions: The levels of serum IL-6, IL-8, TNF-α and VEGF are increased and correlated with the disease activity in AS patients. Low BMD is common among AS patients and associated with high disease activity and elevated IL-8 and VEGF concentrations.