Tạp chí Y học Thành phố Hồ Chí Minh, 20(2):283. DOI
Lượt xem: 263 Lượt tải PDF: 1
Võ Thị Thanh Trúc*, Nguyễn Tấn Bỉnh**
Mục tiêu: Đánh giá biến chứng viêm tụy cấp của L –
Asparaginase trong điều trị bệnh cầu cấp dòng lympho ở trẻ em bằng phác đồ
FRALLE 2000.
Đối tượng và phương pháp
nghiên cứu: Tất cả các bệnh nhân
trẻ em mới được chẩn đoán Bạch cầu cấp dòng lympho được điều trị với phác đồ
FRALLE 2000 tại Bệnh viện Truyền máu và Huyết học TP. Hồ Chí Minh từ năm 2010 đến
năm 2013; nghiên cứu hồi cứu mô tả.
Kết quả: 141 bệnh nhi được chẩn đoán bạch cầu cấp dòng
lympho trong đó 87,3% là BCCDL – B và 12,7% là BCCDL – T. Tuổi trung bình là 4
tuổi (5,5 tháng – 15 tuổi). Có 65,3% bệnh nhân (BN) được phân nhóm nguy cơ B,
22% BN được phân nhóm A và 12,7% phân nhóm T theo FRALLE 2000. Tăng amylase máu chiếm 20,6% trường hợp nhưng chỉ
có 10,6% BN biểu hiện viêm tụy cấp. Đa số xuất hiện từ ngày thứ 2 đến ngày 44
sau khi dùng thuốc của giai đoạn tấn công. Triệu chứng thường gặp là buồn nôn,
nôn (trên 90%). Đau bụng gặp ở 14/15 bệnh nhân viêm tụy cấp (93,3%). Amylase
máu tăng trung bình là 572 U/L (177-1500 U/L). Lipase máu tăng trung bình là
1476 U/L (75-6413 U/L). Chỉ có 1 trường hợp có phát hiện tuyến tụy to và phù nề
trên siêu âm và CT scan (6,7%). Hầu hết
các bệnh nhân viêm tụy cấp đều hồi phục, riêng chỉ có 1 BN tiến triển đến viêm tụy xuất huyết, nang giả
tụy và tử vong ở ngày 65 của giai đoạn tấn công. Những bệnh nhân viêm tụy cấp
này đều không được tiếp tục sử dụng L-asparaginase vào những đợt điều trị tiếp
theo sau. Còn lại, 10% BN chỉ tăng amylase máu đơn thuần đều có biểu hiện nhẹ
và tự hồi phục nhưng sau đó 2 trường hợp (6,89%) tiến triển thành viêm tụy cấp
khi được tái sử dụng L-Asparaginase. Các biến chứng trên ở mức độ trung bình –
nhẹ, tự hồi phục.
Kết luận: Asparaginase là một trong những loại thuốc thiết yếu
trong phác đồ đa hóa trị liệu điều trị bệnh BCCDL ở trẻ em. Việc nghiên cứu các
độc tính của thuốc mang lại những hiểu biết mới về cơ chế sinh bệnh, xác định tỷ
lệ các biến chứng, cách phát hiện sớm và giải quyết. Biến chứng viêm tụy cấp là
một trong những độc tính thường gặp của L-asparaginase và là nguyên nhân để quyết
định ngưng điều trị. Nghiên cứu cho thấy đối với những BN có biến chứng viêm tụy cấp mức độ
nhẹ cần kiến nghị đổi sang thuốc asparaginase thế hệ mới hơn như
PEG-asparaginase; không sử dụng lại L-Asparaginase ở những BN viêm tụy cấp nặng
hay biến chứng nang giả tụy.
Từ khoá: Bạch cầu cấp dòng lympho (BCCDL), Bệnh nhân (BN).
Objectives: Our study aimed to evaluate the L-asparaginase – associated pancreatitis in treatment of
childhood acute
lymphoblastic leukaemia (ALL) with
FRALLE-2000 protocol.
Method and patients: A total of 141 patients newly diagnosed with ALL
and treated with FRALLE-2000 protocol at the Department of Pediatric Hematology
in Blood Transfusion and Hematology Hospital in Ho Chi Minh City from 2010 to
2013.
Results: Of those patients, there were 87.3% patients
diagnosed with B cell ALL and 12.7% patients with T cell ALL. The median age
was 4 years old (5.5 months-15 years). The majority of patients were classified
into high risk-treatment group such as group B, T (65.3% and 12.7%) and group A
took 22.0%. Increased blood amylase accounted for 20.6% of cases, but only
10.6% of patients showed signs of acute pancreatitis. The majority of them
appeared from day 2 to day 44 after using of L-asparaginase in the induction
phase. Common symptoms were vomit and nausea. There were 14/15 patients with
pancreatitis experienced with abdominal pain (93.3%). Mean value of blood amylase
was 572 U/L (177-1500 U/L). Mean value of blood lipase was 1476 U/L (75-6413
U/L). Only 1 case with abnormality detected by abdominal ultrasound and Ct-scan
(6.7%). Most of pancreatitic patients recovered their health, except one
patient who developped to hemorrhagic pancreatitis, pancreatic pseudocysts and
died at day 65 of induction phase. Others, 14 patients (10.0%) had slightly
increased blood amylase self-recovering but in which 6.89% of patients
progressed into acute pancreatitis when re-using L-asparaginase in follow-ing
phase of chemotherapy.
Conclusions: Asparaginase is one of the essential drugs in
multi-chemotherapy regimen in childhood ALL treatment. The study of
L-asparaginase-associated pancreatitis can bring new insights on the
pathogenesis, the rate of complications, early detection and resolution. Acute
pancreatitis is one of common toxicities which causes discontinuation of
L-asparaginase treatment. Research recommends changing to new generation of
Asparaginase for patients with milder complications (e.g: PEG-asparaginase). Do not re-use
L-Asparaginase in patients with severe acute pancreatitis or pancreatic pseudo
cyst complications.
Keywords: acute lymphoblastic leukaemia (ALL),
L-asparaginase-associated pancreatitis.
