Tạp chí Y học Thành phố Hồ Chí Minh, 20(2):276. DOI
Lượt xem: 323 Lượt tải PDF: 6
Nguyễn Tấn Cường*
Đặt vấn đề U nội tiết tụy tiết ra insulin (insulinoma) rất hiếm gặp, tỷ lệ khoảng
5/1.000.000, có biểu hiện nổi bật nhất là hạ đường huyết, khó chẩn đoán vì đa số
u<2cm. Đặc biệt bệnh nhân có thể có triệu chứng lâm sàng điển hình của hạ đường
huyết với nồng độ C-peptid và insulin máu cao, nhưng không tìm thấy u trên MRI
hoặc CT-scan, đặt ra vấn đề rất nan giải trong chẩn đoán và điều trị.
Phương pháp nghiên cứu: Hồi cứu tất cả những bệnh nhân được chẩn đoán hạ
đường huyết do insulinoma hoặc không có u, được điều trị và phẫu thuật tại khoa
ngoại Gan Mật Tụy bệnh viện Chợ Rẫy từ 5-2005 đến 10-2015.
Kết quả: 30 bệnh nhân hạ đường huyết, trong đó có 28
insulinoma, 1 u tế bào thần kinh nội tiết, 1 tăng sinh tế bào đảo tụy (không có
u tụy), đã được phẫu thuật tại khoa ngoại Gan Mật Tụy bệnh viện Chợ Rẫy. Có 9 bệnh
nhân nam (30%) và 21 nữ (70%), tuổi trung bình là 45,13 ± 2,7. Phương pháp phẫu
thuật gồm bóc u đơn thuần 12 ca (40%), bóc u và nối tụy-hỗng tràng 3 ca (10%),
cắt phần xa của tụy 13 ca (43,4%), cắt khối tá-tụy 1 ca (3,3%), cắt u và cắt tá
tràng 1 ca (3,3%). Có 1 ca bị tai biến chảy máu đuôi tụy (3,3%) cầm máu được
trong mổ, 3 ca rò tụy điều trị bảo tồn thành công (10%). Không có tử vong trong
thời gian nằm viện. Tất cả đường huyết đều trở lại bình thường ngay sau khi bóc
u hoặc cắt tụy.
Kết luận: Phẫu thuật thành công tuyệt đối với 100% bệnh nhân cải thiện triệu chứng
lâm sàng, đường huyết ổn định trước xuất viện và khi theo dõi lâu dài. Tai biến
và biến chứng thấp, không có tử vong. Trong trường hợp hiếm hoi khi tất cả những
phương tiện chẩn đoán hình ảnh đều không phát hiện khối u, thì kinh nghiệm lâm
sàng của phẫu thuật viên là rất quan trọng. Giải phẫu bệnh có tăng sản tế bào
tuyến tụy (nesidioblastosis) phù hợp với hạ đường huyết do tăng sinh tế bào tuyến
tụy không có u (NIPHS).
Từ khóa: U tụy tiết insulin - u tế bào thần kinh nội tiết -
tăng sinh tế bào đảo tụy.
Background: Insulin- secreting pancreatic tumor (insulinoma)
was very rare - incidence of 5/1,000,000 with obvious symptoms of hypoglycemia,
posing difficulty in diagnosis due to its tiny diameter (most were <2cm).
Even more difficult scenario encountered when a patient with obvious
hypoglycemic episodes coincided with elevation of C-peptide and insulin level
however no pancreatic tumor detected on CT scan or MRI.
Methods: Retrospective analzysed all hypoglycemia patient with or without tumor of
the pancreas that were operated at the Hepato-biliary-pancreatic department of
Cho Ray hospital during the period of May 2005 and October 2015.
Results: There were 30 hypoglycemic patients, with 28
insulinoma, 1 neuro-endocrine tumor, 1 hyperplasia of islet tissue without
tumor, operated at HBP department of Cho ray hospital. There were 9 male (30%,
21 female (70%) with mean age of 45,13±2. Surgical interventions included
simple tumor excision 12 cases (40%), tumor excision plus pancreatic duct-
jejunal anastomosis 3 cases (10%), distal pancreatectomy 13 cases (43,4%),
pancretoduodenectomy 1 case (3%), excision of tumor plus duodenectomy 1 case
(3%). One intra-operative bleeding at the tail of pancreas (3.3%) that was
successfully coagulated, three pancreatic fistula (10%) that healed
spontaneously. There were no mortality. All hypoglycemia regained normal
glycemic level right after tumor removal or resection of pancreas.
Conclusions:
Surgical treatment had successful
rate as high as 100% with all patients regained normal glycemic level during
hospital stay as well as long term follow-up. Operative incidence and
complications were low,with no mortality. In very rare case where all imaging
techniques failed to discover tumor then surgeon clinical experience was of
utmost importance.. Anatomo- pathology showing hyperplasia of pancreatic islet
tissue without tumor (nesidioblastosis) confirming diagnosis of NIPHS (Non
Insulinoma Pancreatogenous Hypoglycemia Syndrome).
Keywords: Insulinoma - neuroendocrine tumor –
nesidioblastosis.
