Tạp chí Y học Thành phố Hồ Chí Minh, 20(2):187. DOI
Lượt xem: 212 Lượt tải PDF: 3
Trần Quang Bính*, Trần Minh Huy*, Lê Văn Tâm*
Mục tiêu: Nghiên cứu này đánh giá về
thực trạng viêm phổi do nấm hay nhiễm nấm xâm lấn ở phổi nhằm cải thiện các biện
pháp chẩn đoán và điều
trị trong tương lai.
Phương pháp: Thiết kế nghiên cứu hồi cứu
mô tả, thực hiện trên 47 trường hợp chẩn đoán
viêm phổi do nấm hoặc nhiễm nấm đường hô hấp trong 2 năm 2012 –
2013 điều trị tại Bệnh viện Chợ Rẫy.
Kết quả: Kết quả nghiên cứu cho thấy tỉ lệ nam giới chiếm 34 trường hợp (72,3%), nữ
13 trường hợp (27,7%); tuổi trung bình 54 (22-77). Khoảng 50% số bệnh nhân có
thời gian bệnh trước khi vào viện 3 tuần. 23/47 (49%) có chẩn đoán
sau cùng là nhiễm nấm xoang, đã không
đưa vào phân tích
trong nghiên cứu này. 24/47 (51%) bệnh
nhân được chẩn đoán viêm
phổi do nấm thỏa điều kiện chẩn đoán về lâm sàng, vi nấm học và
chẩn đoán hình ảnh. Các yếu tố nguy cơ
thường gặp của viêm phổi do nấm là: lao phổi, COPD, u phổi, dãn phế quản, đái
tháo đường, điều trị corticoid, nằm viện điều trị dài ngày với
kháng sinh phổ rộng. Triệu chứng bệnh thường gặp là sốt, ho ra máu hoặc ho có đàm
và đau ngực.Kết quả viêm phổi do nấm ghi nhận được qua 24 trường hợp chủ yếu là
Candida và Aspergillus. Các loại nấm dịch tễ và nấm cơ hội khác không được ghi
nhận trong nghiên cứu này. 16/24 trường hợp (66,66%) được xác định là nấm
Candida albicans hoặc Candida krusei trong đàm
hoặc dịch rửa phế quản. 8/24 trường hợp (33,33%) được chẩn đoán là
nhiễm nấm Aspergillus dựa vào kết quả chẩn đoán hình ảnh
và/hoặc giải phẫu bệnh lý qua sinh thiết hoặc khẳng định sau phẫu thuật. Các
trường hợp chẩn đoán nhiễm nấm phổi do
Aspergillus xâm lấn được phẫu thuật cắt bỏ u nấm ở phổi và tiếp tục điều trị
kháng nấm. Chỉ có 2/8 trường hợp được định danh là Aspergillus sp. qua dịch rửa
phế quản. Có một trường hợp từ chối phẫu thuật. và một trường hợp tử vong do
nhiễm nấm Candida. Đối với nấm Candida, đa số các trường hợp kháng với
Fluconazole và Itraconazole, chỉ còn nhạy với Amphotericin B.
Kết luận: Chẩn đoán thường muộn với các trường
hợp u nấm phổi, đa số được xác định dựa trên kết quả chẩn đoán hình ảnh
học và được xác định bằng kết quả giải phẫu bệnh sau phẫu thuật. Với kết quả
ghi nhận trong nghiên cứu này, cho thấy cần tăng cường và cải thiện các phương
tiện để có thể chẩn đoán sớm các trường hợp nhiễm nấm
xâm lấn. Về khía cạnh hóa trị liệu kháng nấm, đa phần những chủng phân lập
kháng với các thuốc kháng nấm đang dùng, vì vậy
cần sớm đưa vào sử dụng các thuốc kháng nấm
thế hệ mới để có kết quả điều trị tốt hơn.
Từ khóa: Viêm phổi do nấm, nhiễm nấm xâm lấn, thuốc kháng nấm.
Aim of study: To evaluate the current situation of fungal
pneumonia or invasive fungal infections of the lungs in order to improve the
diagnosis condition and antifungal chemotherapy in future.
Methods: A retrospective study design was conducted on 47
patients which were diagnosed fungal pneumonia or invasive fungal infection of
the respiratory tract in 2 years 2012 – 2013 at Choray hospital.
Results: The results showed that males encountered 34
cases (72.3%) and females 13 cases (27.7%). The mean age 54 (22-77). 23 of 47
cases (49%) with the final diagnosis fungal infection of the sinus which were
excluded from the data analysis. About half of patients had three-week duration
of the present illness history before admission. Twenty-four of forty-seven
cases (51%) which were diagnosed fungal pneumonia with fulfilled clinical
criteria, microbiology and imaging diagnosis. The predisposing factors of
fungal pneumonia are commonly seen as pulmonary tuberculosis, COPD, pulmonary
tumors, bronchiectasis, diabetes, corticosteroids and long-term therapy with
broad spectrum antibiotics. The symptoms are usually seen as fever, hemoptysis,
and cough and chest pain. Twenty-four fungal infections cases were mainly due
to Candida sp. and Aspergillus sp. The others endemic or opportunistic fungal
pathogens were not detected in this study. Sixteen of twenty-four cases (66.66%)
were identified with Candida albicansor, Candida kruseiin sputum or
broncho-alveolar lavages. Eight of twenty-four cases (33.33%) were diagnosed
invasive fungal infection with Aspergillus sp. based on the results of imaging
diagnosis and/or histopathology by biopsy or confirmed after surgical
interventions. Only two of eight cases were identified as Aspergillus sp. by
broncho-alveolar lavages. All the fungal pneumonia with invasive aspergillosis was
treated with pulmonary tumor resection and then was continued with antifungal therapy.
There was one case refused surgical intervention and one dead case due to
invasive candida infection. For Candida sp. infections, most of cases were
resistant to fluconazole and itraconazole, susceptible only to amphotericin B.
Conclusions: The diagnoses were quite late in pulmonary
fungal tumors; most of cases were diagnosed by imaging and confirmed by
histopathological results after surgery. The results of this study suggested enhancing
and improving the facilities in order to have early diagnosis for invasive
fungal infections. Most of isolates of invasive candidiasis and aspergillosis
identified in this study were resistant to all available antifungals as
fluconazole and itraconazole even with amphotericin B; therefore, it is
necessary to introduce early new generation’s antifungals in order to have the
better treatment outcomes.
Keywords: Fungal pneumonia, invasive fungal infections,
antifungals.
