Tạp chí Y học Thành phố Hồ Chí Minh, 21(1):180. DOI
Lượt xem: 582 Lượt tải PDF: 36
Nguyễn Hữu Lạc Thủy*, Nguyễn Thị Cảm*, Nguyễn Đức Tuấn
Mở đầu – mục tiêu: Hoa đã phơi khô (Flos Carthami tinctorii) của cây Hồng hoa (Carthamus tinctorius L., Asteraceae) là một dược liệu được sử dụng từ rất lâu đời trong việc điều trị các bệnh về tim mạch như chứng bệnh đau thắt ngực, đột quỵ, bệnh mạch vành. Dược liệu này có tác dụng bổ khí thông huyết và là dược liệu tiềm năng trong các điều trị bệnh liên quan đến tuần hoàn hoàn máu v.v… Thành phần chính trong Hồng hoa là nhóm hợp chất quinochalcon C-glycosid. Trong đó, sắc tố đỏ là carthamin và sắc tố vàng là hydroxysafflor và safflor. Vì vậy các nguồn nguyên liệu Hồng hoa kém chất lượng và giả mạo lưu hành trên thị trường thường được tẩm các chất có màu vàng, đỏ. Trong nghiên cứu này, chúng tôi khảo sát các điều kiện để phân lập một lượng đủ lớn carthamin để làm chất đánh dấu, phục vụ công tác tiêu chuẩn hóa nguyên liệu Hồng hoa.
Đối tượng - phương pháp nghiên cứu: Đối tượng nghiên cứu: Hoa khô Flos Carthami tinctorii của cây Hồng hoa (Carthamus tinctorius L., Asteraceae).
Phương pháp nghiên cứu: Chiết xuất các hợp chất thuộc nhóm sắc tố hồng quinochalcon C-glycosid; Phân lập carthamin bằng các kỹ thuật sắc ký (cột, điều chế); Xác định độ tinh khiết và xác định cấu trúc bằng các phương pháp phổ học.
Kết quả: Từ 2 kg hoa khô Hồng hoa đã chiết xuất và phân lập được 800 mg carthamin. Sản phẩm đạt độ tinh khiết sắc ký trên 98% khi áp dụng phương pháp HPLC qui về 100% diện tích pic.
Kết luận: Carthamin đã được phân lập thành công từ hoa khô Hồng hoa và đủ điều điều kiện để thiết lập chất đối chiếu, phục vụ cho công tác kiểm tra chất lượng dược liệu Hồng hoa và các sản phẩm từ Hồng hoa.
Từ khóa: Flos Carthami tinctorii, carthamin, chiết xuất, phân lậpBackground – Objectives: The dried florets of Carthamus tinctorius has been extensively used for long-time years old to treat cardiovascular diseases as stroke, corona heart disease and angina pectoris. This herbal plant is considered as medicine “to invigorate the circulation of blood” that suggest its potential for treatment of circulatory system diseases, etc. The main chemical composition of Carthamus tinctorius is quinochalcone C-glycosides that create specifically yellow and red pigments. The major red pigment is carthamin while the yellow ones are hydroxysaffor yellow A and saffor yellow B. Therefore, the fake and poor quality raw materials from Carthamus tinctorius are often dipped in yellow and red additives. In this study, isolation process of carthamin, a marker used for standardization of Carthamus tinctorius, was investigated.
Method: Firstly, quinochalcone C-glycosides were extracted from the dried florets of Carthamus tinctorius. Secondly, carthamin was isolated from quinochalcone C-glycosides extract by column chromatography, then purified by TLC and HPLC methods, and finally determined chemical structure from its UV, MS and NMR spectroscopic data.
Results: 800 mg of carthamin was extracted and isolated from 2 kg of the dried florets of Carthamus tinctorius. The HPLC purity of this marker was over 98%.
Conclusion: Carthamin were successfully isolated and conformed to establish reference substances for quality control of Flos Carthami tinctorii and products thereof.
Keywords: Flos Carthami tinctorii, carthamin, extraction, isolation