Tạp chí Y học Thành phố Hồ Chí Minh, 19(6):36. DOI
Lượt xem: 148 Lượt tải PDF: 5
Trần Thiện Khiêm*, Trần Quang Vinh**, Huỳnh Lê Phương*, Phan Thị Diễm Kiều*
Mục tiêu: Đánh giá kết quả điều trị phẫu thuật u hốc mắt
qua đường mở sọ.
Phương pháp: Nghiên cứu hồi cứu mô tả hàng loạt ca. Từ tháng 1/2013
đến tháng 06/2015 có 35 trường hợp u hốc mắt được phẫu thuật tại khoa Ngoại Thần
kinh-BV Chợ Rẫy. Tác giả đã mô tả các dấu hiệu lâm sàng của u hốc mắt, tất cả bệnh
nhân đều được đánh giá hình ảnh dựa vào MRI. Phương pháp phẫu thuật là đường
qua sọ trán hoặc trán thái dương- trần hốc mắt. Kết quả phẫu thuật đánh giá lúc
ra viện dựa vào tỉ lệ lấy hết u, biến chứng sau mổ và sự cải thiện các triệu chứng
về mắt- thần kinh.
Kết quả: Tuổi trung bình của 16 nam (45,7%) và 19 nữ
(54,3%) là 34,7 ± 18,8 tuổi (2 -74). Triệu chứng lâm sàng thường gặp nhất là lồi
mắt, chiếm 26 trường hợp (74,3%), giảm thị lực (71,4%), hạn chế vận nhãn (20%)
và sưng đau mắt là 14,3%. 16 trường hợp u trong nón (45,7%), 11 u ngoài nón
(31,5%) và đỉnh hốc mắt (22,9%). Đường kính u trung bình là 29,1 ± 7,5mm. Loại
thương tổn thường gặp nhất là u màng não thần kinh thị (14,3%) và u bao sợi thần
kinh (14,3%), kế đến là u mạch dạng hang, loạn sản sợi và u lympho đều chiếm
11,4%. Kết quả lấy toàn bộ u và gần hết u là 60% và 23%. Không có trường hợp
nào tử vong do mổ. Không có biến chứng tụ máu nội nhãn hay máu tụ nội sọ cũng
như nhiễm trùng. Trong giai đoạn hậu phẫu sớm có 6 trường hợp (17,1%) thị lực xấu
hơn trước mổ (mù mắt) do u xuất phát từ dây thần kinh thị giác và u trong đỉnh
hốc mắt, 6 trường hợp sụp mi sau mổ (17,1%).
Kết luận: Đường mổ qua sọ là phương pháp hiệu quả để điều
trị các u hốc mắt cả trong và ngoài nón, nhất là những u nằm ở thành trong hốc
mắt, đỉnh hốc mắt và u của thần kinh thị.
Từ khóa: U hốc mắt, phẫu thuật qua sọ, u trong nón trong hốc
mắt, mở trần hốc mắt.
Objective: To evaluate the results of orbital tumors treated
using transcranial approaches.
Methods: Retrospective and descriptive study, 35 patients
with orbital tumors who underwent surgery at the Neurosurgery department of
ChoRay Hospital from 1/2013 to 06/2015. We descriptived clinical features of
orbital tumors, diagnosis were made by MRI. All patients were operated by
transcranial appoaches. The post-operative results were evaluated by
neuroophthalmogical improvability, total tumoral resection and complications on
the discharge time.
Results: Mean age of the 16 male (45.7%) and 19 female
(54.3%) patient was 34.7 ± 18.8 years (ranging 2 - 74 years). The most common
presenting symptoms were exophthalmos in 26 patients (74.3%), decreased visual
acuity (71.4%), impaired ocular motility (20%) and pain (14.3%). In 16 (45.7%)
cases, the tumors were intraconal, extraconal (31.4%) and intracanalicular
(22.9%). The mean diameter of orbital tumors was 29.1 ± 7.5mm. The most common
lesion types were optic sheath mengioma (14.3%) and Schwannoma (14.3%),
carvernous hemangioma, lymphoma and dysplasia (11.4%). Total resection was
achieved in 24 patients (60%) while subtotal resection was 23%. No one died in
this study. There was not intraorbital or intracranial hematoma or infection.
In the early postoperative period, 6 patients (17.1%) showed worse
ophthalmologic outcome (blindness), this group included of optic sheath
meningiomas and intracanalicular tumors. 6 patients (17.1%) had ptosis.
Conclusions: Transcranial approach for orbital tumors is an
effective approach for the management of both intraconal and extraconal tumors.
The effectiveness is clearly demonstrated apex tumors, tumors involve of the
optic nerve or the lesions are medial to the optic nerve.
Key words: Orbital tumors, orbital intraconal tumors,
transcranial approaches, transcranial superior orbitotomy.