Tạp chí Y học Thành phố Hồ Chí Minh, 19(1):532. DOI
Lượt xem: 133 Lượt tải PDF: 0
Lê Khắc Bảo
Đặt vấn đề: GOLD khuyến cáo mô hình mới đánh giá lâm sàng toàn diện bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (BPTNMT) dựa
trên các thành phần: triệu chứng lâm sàng, chức năng hô hấp và tiền căn đợt cấp. Mô hình mới là một khởi
đầu tốt nhưng vẫn cần bổ sung chứng cứ.
Mục tiêu: Xác định mô hình đánh
giá lâm sàng toàn diện
BPTNMT.
Đối tượng và phương pháp:
Nghiên cứu cắt ngang mô tả phân tích trên 151 bệnh nhân BPTNMT tại phòng khám
hô hấp BVĐHYD từ 01/2009–01/2011. Từ 16 biến số, thống kê phân tích thành phần
chính (PCA) giúp xác định mô hình đánh
giá lâm sàng toàn diện
BPTNMT bao gồm số lượng, tên gọi, tỷ lệ đóng góp và biến số đại
diện cho từng thành phần đánh giá. Phân tích phương sai một chiều (one way ANOVA) kiểm định
giá trị của mô hình đánh giá mức độ nặng toàn bộ của bệnh.
Kết quả: Kết hợp tắc nghẽn luồng khí, ứ khí phế nang, triệu
chứng lâm sàng đại diện lần lượt bởi Post FEV1, Post FRC và CCQ giúp
đánh giá 76%
biến thiên toàn bộ các biến số đánh giá lâm sàng BPTNMT. Số lượng tiêu chí nặng (+) trong số ba
thành phần đánh giá càng nhiều, bệnh
nhân càng khó thở, giảm khả năng gắng sức, giảm chất lượng cuộc sống kém hơn,
giảm chức năng phổi, tăng nguy cơ đợt cấp và tử vong.
Kết luận: Mô hình đánh
giá lâm sàng toàn diện
BPTNMT gồm 3 thành phần: tắc nghẽn luồng khí, ứ khí phế nang, triệu chứng lâm sàng đại diện lần lượt bởi ba biến số Post FEV1,
Post FRC, CCQ. Mô hình cho phép đánh giá 76% lâm sàng BPTNMT và liên hệ mật thiết mức độ nặng toàn bộ của bệnh.
Từ khóa: Khó thở, khả năng gắng sức, chất lượng cuộc sống,
đánh giá lâm sàng toàn diện BPTNMT.
Background: GOLD recommends a new model for chronic
obstructive pulmonary disease (COPD) overall assessment which stays on
symptoms, lung function and past history of exacerbation. The new model is a
good start but requires further evidence.
Objectives: to define a model for COPD global clinical
assessment.
Methodology: A descriptive cross sectional study was
conducted on 151 patients with COPD at outpatient respiratory department of
Medical University Center at HCMC from Jan 2009 to Jan 2011. From 16 different
variables, the principal component analysis (PCA) helps to build a model for
global assessment including the number and names of components for assessment,
their respective percentage of contribution and representative variables. The
following one-way ANOVA analysis allows confirming the validity of the new model
in assessment of global severity of COPD.
Results: The
combination of three components: airflow obstruction, hyperinflation and
symptoms whose representative variables are Post FEV1, Post FRC and
CCQ help capturing 76% of total variation of all variables to assess COPD. The
number of severe criteria (+) among the three components are well related to
dyspnea, exercise capacity, quality of life, lung function, risk of
exacerbation and risk of death in COPD.
Conclusion: Model for chronic obstructive pulmonary disease
global clinical assessment consists of 3 components: airflow obstruction,
hyperinflation, symptoms represented by Post FEV1, Post FRC and CCQ
respectively. The model allows assessing 76% of COPD and well correlates to the
global severity of the disease.
Key words: dyspnea, exercise capacity, quality of life,
COPD global clinical assessment.
