Năm 2015 Tập 19 Số 1

NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM VIÊM PHÚC MẠC NHIỄM KHUẨN NGUYÊN PHÁT CẤY ÂM TÍNH TRÊN BỆNH NHÂN XƠ GAN

CULTURE-NEGATIVE NEUTROCYTIC ASCITES IN CIRRHOTIC PATIENTS

Bấm tải bài viết

Tạp chí Y học Thành phố Hồ Chí Minh, 19(1):486. DOI

Lượt xem: 227 Lượt tải PDF: 9

Tác giả

Phùng Ngọc Minh Tấn*, Quách Trọng Đức**

Tóm tắt

Mở đầu: Viêm phúc mạc nhiễm khuẩn nguyên phát(VPMNKNP) là biến chứng rất thường gặp ở bệnh nhân xơ gan báng bụng.Một tỉ lệ đáng kể trường hợp VPMNKNP ghi nhận cấy dịch báng (DB) (-).

Mục tiêu: Xác định tỉ lệ đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng, phổ VK phân lập từ máu và độ nhạy của VK với các kháng sinh (KS) chủ chốt ở bệnh nhân xơ gan.

Đối tượng, phương pháp: Nghiên cứu cắt ngang tại BV Nhân dân Gia Định từ 1/1/2011 đến 31/12/2013, trên bệnh nhân được chẩn đoán xơ gancó chọc DB. Chẩn đoán VPMNKNP cấy (-) khi số lượng bạch cầu đa nhân trung tính trong DB ≥ 250 bạch cầu/mm³ và cấy DB (-).

Kết quả: Trong 1,424 lượt xơ gan nhập viện, có 96 trường hợp (6,74%) được chẩn đoán VPMNKNP. VPMNKNP cấy (-) chiếm 57,3%. Ở thể VPMNKNP cấy (-), tỉ lệ đau bụng thấp hơn có ý nghĩa thống kêso với VPMNKNP cấy (+) ( 49,1% so với 79,3%, p=0,007). Có 14,5% trường hợp không có triệu chứng gợi ý. Tỉ lệ thực hiện cấy máu là 43,1% với 50% cấy máu (+).Vi khuẩn gram âm Enterobacteriaceae chiếm ưu thế dựa theo kết quả cấy máu(58,3%). Độ nhạy của VK gram âm với cephalosporin thế hệ 3 (50-56%), quinolone (78%), carbapenem (80-100%).

Kết luận: VPMNKNP cấy (-) chiếm đa số. Không nên dựa vào triệu chứng lâm sàng để loại trừ VPMNKNP. Vi khuẩn gram âm Enterobacteriaceae chiếm ưu thế dựa theo kết quả cấy máu. Các VK có độ nhạy cao với carbapenem và thấp hơn đối với cephalosporin thế hệ 3 và quinolone. Chỉ định cấy máu phải thực hiện ở mọi trường hợp VPMNKNP.

Từ khóa: Viêm phúc mạc nhiễm khuẩn nguyên phát cấy âm tính, cấy máu.

Abstract

Background: Spontaneous bacterial peritonitis (SBP) is one of the most common complications in cirrhotic patients with ascites. A significant propotion of cases were culture-negative.

Objectives: To assess the propotion of clinical manifestation, laboratory settings, blood culture profiles and main antibiotics sensitivitiesof culture-negative neutrocytic ascites (CNNA).

Method: We conduct a cross-sectional study in patients admitted to Gia Dinh People’s Hospital from January 1^st, 2011 to December 31^st, 2013 with cirrhotic ascites. The diagnosis of CNNA is defined as having ascitic neutrophil counts ≥ 250 /mm³and negative ascitic culture.

Results: 96 episodes of SBP (6.74%) were identified from 1424 admissions over the 3-year period. CNNA was diagnosed in 55 episodes (57.3%). Abdominal pain were significantly less common in CNNA compared to positive-culture SBP (49.1% vs 79.3%, p=0.007). We noticed 14.5% asymtomatic CNNA episodes. Neither the clinical manifestation nor the laboratory results showed any other stastical significance between culture-postive SBP and CNNA. Only 43.1% patients with CNNA were ordered blood culture and 50% showed positive result.Gram-negative Enterobacteriaceae was the most common cause identified by blood culture(58.3%). Gram-negative organisms were extremely sensitive to carbapenem (80-100%), but less sensitive to  3^rd-generation cephalosporin (50-56%) and quinolone (78%).

Conclusions: CNNA is the most common variant of SBP. Clinical manifestation does not help to rule out diagnosis. Gram-negative Enterobacteriaceaewasthe most common cause identified by blood culture. All cases diagnosed with SBP must be ordered blood culture.

Key words: spontaneous bacterial peritonitis, culture-negative neutrocytic ascites, blood culture.