Năm 2015 Tập 19 Số 1

KHẢO SÁT TỶ LỆ MẮC VÀ TÍNH ĐỀ KHÁNG KHÁNG SINH CỦA VI KHUẨN ĐƯỜNG RUỘT TRONG VIÊM PHỔI BỆNH VIỆN TẠI BV ĐẠI HỌC Y DƯỢC TP.HCM

INVESTIGATION OF BACTERIAL PATHOGEN AND ANTIBIOTIC RESISTANCE PROFILES OF ENTEROBACTERIACEAE IN PATIENT DIAGNOSEDWITH NOSOCOMIAL PNEUMONIA AT HO CHI MINH CITY UNIVERSITY MEDICAL CENTER

Bấm tải bài viết

Tạp chí Y học Thành phố Hồ Chí Minh, 19(1):445. DOI

Lượt xem: 159 Lượt tải PDF: 0

Tác giả

Huỳnh Minh Tuấn*, Trần Âu Quế Nhung**, Nguyễn Kim Huyền***, Vũ Thị Châm***, Phạm Thị Lan***, Hà Thị Nhã Ca***, Nguyễn Thanh Bảo*

Tóm tắt

Mở đầu: Hiện nay, viêm phổi bệnh viện vẫn là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và gia tăng chi phí xã hội trong điều trị. Về mặt nguyên nhân gây bệnh, các trực khuẩn Gram âm ngày càng chiếm ưu thế, và các tác nhân này, cùng với khả năng đề kháng ngày một tăng cao với các loại kháng sinh, càng làm cho việc điều trị trở nên khó khăn hơn bao giờ hết.

Mục tiêu: Xác định (1) tỉ lệ vi khuẩn đường ruột gây viêm phổi bệnh viện (VPBV); (2) tỉ lệ từng loại vi khuẩn đường ruột gây VPBV; (3) tỉ lệ sinh ESBL của vi khuẩn đường ruột gây VPBV; (4) tỉ lệ đề kháng kháng sinh của các loại vi khuẩn đường ruột thường gặp trên.

Phương pháp nghiên cứu: mô tả cắt ngang, hồi cứu bệnh án.

Kết quả: Trên tổng số 380 trường hợp được xác định là VPBV thì có 138 trường hợp là trực khuẩn Gram âm đường ruột, chiếm tỷ lệ 36,3%. Chủng vi khuẩn chiếm tỷ lệ cao nhất là Klebsiella spp.với 74 chủng chiếm 53,6%, đứng thứ hai là E. coli với 28 chủng chiếm 20,3%, kế đến là Enterobacter spp. với 25 chủng chiếm 18,1%. Các chủng vi khuẩn còn lại như Proteus spp., Pantoea agglomerams, Citrobacter spp., Morganella morganii chiếm tỷ lệ thấp dưới 3%. 58% kết quả kháng sinh đồ của các trực khuẩn Gram âm phân lập được biểu thị vi khuẩn có khả năng sinh ESBL; trong đó, tỷ lệ cao nhất là các chủng Klebsiella spp. (51,3%), tiếp theo là Enterobacter spp. (25%) và E. coli (23,8%). Đối với Enterobacter spp. tỷ lệ sinh ESBL là 80%; E. coli là 67,9%; còn Klebsiella spp. là 55,4%. Các chủng vi khuẩn này cho kết quả đề kháng cao với các kháng sinh thông dụng thuộc nhóm Cephalosporin và Flouroquinolone.

Kết luận: Tỷ lệ trực khuẩn Gram âm đường ruột trong các bệnh phẩm từ người bệnh được chẩn đoán viêm phổi bệnh viện là 36,3%. Trong đó, ba tác nhân thường gặp nhất theo thứ tự là Klebsiella spp.; E. coli;
và Enterobacter spp. Về tình hình đề kháng kháng sinh, ba tác nhân vi khuẩn nói trên đã kháng rất cao với các kháng sinh thuộc nhóm Cephalosporin và Fluoroquinolone (>50%); cao nhất là E. coli (> 70%), thấp nhất là Klebsiella spp. (>50%). Các chủng Klebsiella spp., E. coli còn nhạy với Amikacin, Netilmycin, Meropenem, Cefoperazone/Sulbactam. Enterobacter spp. đã tăng đề kháng với Meropenem (32%), Amikacin (36%), chỉ còn nhạy với Cefoperazone/Sulbactam.

Từ khóa: Viêm phổi bệnh viện, trực khuẩn Gram âm, kháng kháng sinh, ESBL.

Abstract

Background: Currently, nosocomial pneumonia remains a leading cause of fatal and/or increase the social costs of treatment. In terms of the cause, the Gram-negative bacilli increasingly dominant, and these factors, with the resistance on a high with antibiotics, making treatment more difficult than ever.

Objectives: Determine (1) proportion of enterobacteriaceae which cause nosocomial pneumonia; (2) proportion of each kind of them; (3) proportion of Exended spectrum beta-lactamase (ESBL) producing enterobacteriaceae which cause nosocomial pneumonia; (4) proportion of antibiotic resistance of common enterobacteriaceae.

Methods: Descriptive cross-sectional, retrospective medical record

Results: Total of 380 cases which have nosocomial pnermonia, including 138 cases of Gram-negative enterobacteriaceae, with the proportion of 36.3%. The most prevalent strain is Klebsiella spp. with the proportion of 53.6% (74 cases), No. 2 is the strain of E. coli which has 28 cases, with the proportion of 20.3%, followed by Enterobacter spp. strain which has 25 cases, with the proportion of 18.1%. The others bacteria such as Proteus spp., Pantoea agglomerams, Citrobacter spp., Morganella morganiihave the percentage below 3%. 58% of antimicrobial susceptibility results of the Gram-negative enterobacteriaceae indicate the ability of producing ESBL; in which the highest proportion is Klebsiella spp. (51.3%), followed by Enterobacter spp. (25%) and E. coli (23.8%). For Enterobacter spp., rate of producing ESBLis 80%; for E. coli is 67.9%; also for Klebsiella spp. is 55.4%. These bacteria have high resistance to common antibiotics of Cephalosporin and Flouroquinolone.

Conclusion: The proportion of Gram-negative enterobacteriaceaein specimens from nosocomial pneumonia patients is 36.3%. Of these, there are three most common pathogens in order: Klebsiella spp.; E.coli; and Enterobacter spp.

Regarding the antibiotic resistance, the three bacterial pathogens have very high resistance to the antibiotic of Cephalosporin and Fluoroquinolone (> 50%); highest is E.coli (> 70%), lowest is Klebsiella spp. (> 50%). Strain of Klebsiella spp., E.coli are sensitive to Amikacin, Netilmycin, Meropenem, Cefoperazone/Sulbactam. Enterobacter spp. which is resistant to Meropenem is increased up to 32%, Amikacin up to 36%, only sensitive to Cefoperazone/Sulbactam.

Key words: Nosocomial pneumonia, Gram-negative bacilli, antibiotic resistance, ESBL.