Tạp chí Y học Thành phố Hồ Chí Minh, 19(1):202. DOI
Lượt xem: 222 Lượt tải PDF: 1
Châu Trần Phương Tuyến*, Lê Anh Thư*, Cao Thanh Ngọc**
Mục tiêu: Xác định tỉ lệ loãng xương, các yếu tố liên quan loãng xương và mối tương quan giữa nồng độ hormone sinh dục với
mật độ xương ở bệnh nhân nam có bệnh lý cơ xương khớp từ 50 tuổi trở lên.
Phương pháp: 169
bệnh nhân nam từ 50 tuổi trở lên trong nghiên cứu tiến cứu, cắt ngang được phỏng
vấn bằng bộ câu hỏi chuẩn thức tại khoa Nội Cơ Xương Khớp, bệnh viện Chợ Rẫy từ
tháng 8 năm 2013 đến tháng 4 năm 2014.
Kết quả: Tỉ lệ loãng xương chung là 47,3%, tại cột sống thắt lưng là 40,2% và tại
cổ xương đùi là 31,4%. Tuổi 60-69 chiếm đa số (34,4%), 55,6% có hút thuốc lá, 42,6%sử dụng corticosteroid kéo dài, 42,6% giảm
canxi máu toàn phần, 45% giảm testosterone TP và 24,9% uống rượu bia. Nồng độ testosterone toàn phần thấp (< 2
ng/ml) và nồng độ estradiol toàn phần thấp (< 20 pg/ml) tương quan thuận với
mật độ xương cột sống thắt lưng và cổ xương đùi. Kết quả phân tích hồi quy đa biến cho thấy bệnh
nhân sử dụng
corticosteroid kéo dài (OR=6,33, KTC95%: 2,96-13,51,
p<0,001), giảm canxi TP(OR=5,30, KTC95%: 2,48-11,33,
p<0,001) và
giảm estradiol TP(OR=4,98, KTC95%: 1,22-20,23, p<0,05) liên quan đến loãng xương.
Kết luận: Tỉ lệ loãng xương khá cao
ở nhóm bệnh nhân nam từ 50 tuổi trở lên có bệnh lý cơ xương khớp, đặc biệt là bệnh
nhân sử dụng corticosteroid kéo dài, giảm canxi toàn phần và giảm estradiol
toàn phần. Cần có kế hoạch tầm soát và quản lý tất cả những yếu tố nguy cơ liên quan tình
trạng loãng xương, nhằm giảm thiểu chi phí điều trị bệnh loãng xương.
Từ khóa: loãng xương, coticosteroid, giảm canxi, hormone
sinh dục.
Objective: Determine the prevalence of osteoporosis, its
associated factors and the relationship between sex hormones and bone mineral density
(BMD) in male patients 50 years old and over undergoing muscoskeletal diseases.
Method: 169 male patients 50 years old and over undergoing
muscoskeletal diseaseswere included in prospective, cross-sectional study at
Department of Rheumatology, Cho Ray hospital from August 2013 to April 2014.
Results: Prevalence of overall osteoporosis, lumbar spine
and femoral neck was 47.3%; 40.2% and 31.4%; respectively. Male aged 60-69
consistedthe highest ratio (34.4%), men reported smoking, drinking alcohol and long-term corticosteroid use were 42.6%; 55.6% and 24.9%; respectively. Examination results
showedthat hypocalcemia andlow level
of total testosterone
were 42.6% and 45%; respectively. Low level of total testosterone (< 2 ng/ml) and
estradiol (< 20 pg/ml) showed positive correlation to bone mineral density
at the femoral neck and lumbar spine. In multivariate logistic regression
analysis, long-term corticosteroid use (OR=6.33,
95%confidence interval [CI]: 2.96-13.51,
p<0.001), hypocalcemia (OR=5.30, 95%
CI: 2.48-11.33, p<0.001) and low level of total estradiol(OR=4.98, 95% CI: 1.22-20.23, p<0.05)were associated with osteoporosis.
Conclusion: The prevalence of osteoporosis in male patients 50
years old and over undergoing musculoskeletal disease is relatively high,
especially patients with long-term corticosteroid use, hypocalcemia and low
level of total estradiol. Finding shows that plan of screening all associated
factors to osteoporosis is neccesary and this can save the cost of osteoporosis
treatment.
Keywords: osteoporosis, coticosteroid, hypocalcemia, sex
hormones.
