Tạp chí Y học Thành phố Hồ Chí Minh, 19(1):108. DOI
Lượt xem: 207 Lượt tải PDF: 9
Bùi Hữu Hoàng*, Đặng Minh Luân*
Đặt vấn đề: Nhiễm trùng là một vấn đề thường gặp ở bệnh
nhân(BN) xơ gan bị xuất huyết tiêu hóa (XHTH) do vỡ giãn tĩnh mạch thực quản
(VGTMTQ). Việc sử dụng kháng sinh dự phòng (KSDP)có thể giúp làm giảm tỉ lệ nhiễm
trùng, xuất huyết tái phát (XHTP) sớm và tử vong cho bệnh nhân.
Mục tiêu: đánh giá vai trò của
KSDP ở BN xơ gan bị XHTH do VGTMTQ.
Đối tượng và phương pháp:
Nghiên cứu đoàn hệ hồi cứu và tiến cứu, được
thực hiện trên 190 BN xơ gan bị XHTH do VGTMTQ, bao gồm 97 BN không dùng KSDP
và 93 BN được dùng KSDP. Kháng sinh được sử dụng đường tĩnh mạch trong thời
gian 7 ngày: ceftriaxone 1g/ngày hay ceftazidim 1g x 3 lần/ngày.
Kết quả: KSDP giúp làm giảm có ý nghĩa thống kê tỉ lệ nhiễm
trùng nói chung (18,28% so với 40,21%, p = 0,001), tỉ lệ viêm phúc mạc nhiễm
khuẩn nguyên phát (VPMNKNP) (6,45% so với 15,5%, p = 0,048) và tỉ lệ nhiễm
trùng không rõ ổ nhiễm (NTKRON) (3,23% so với 11,34%, p = 0,032). Tỉ lệ XHTP sớm
ở nhóm được dùng KSDPcũng thấp hơn có ý nghĩa thống kê so với nhóm không được dùng KSDP
(19,35% so với 34,02%, p = 0,023). Tỉ lệ tử vong khác biệt không có ý nghĩa thống
kê giữa hai nhóm có dùng và không dùng KSDP (12,9% so với 17,53%, p = 0,376).
Kết luận: Đối với các BN xơ gan bị XHTH do VGTMTQ, kháng
sinh dự phòng giúp làm giảm tỉ lệ nhiễm trùng và XHTP sớm nhưng không giúp giảm
tỉ lệ tử vong.
Từ khóa: Xuất huyết tiêu hóa, vỡ giãn tĩnh mạch thực quản,
xuất huyết tái phát, kháng sinh dự phòng, xơ gan
Background: Bacterial infection is a common complication in
cirrhotic patients with variceal hemorrhage. Antibiotic prophylaxis can reduce
the rates of infections, early rebleeding and death.
Objectives: To assess the role of antibiotic prophylaxis in
cirrhotic patients with variceal hemorrhage
Patients and methods: A retrospective and prospective cohort study was
done in 190 cirrhotic patients with variceal hemorrhage including 97 patients
who were not received antibiotic prophylaxis and 93 patients who received
antibiotic prophylaxis. Antibiotics were administered intravenously in
7 days: ceftriaxone 1g qd or ceftazidim 1g tid.
Results: Antibiotic prophylaxis considerably reduced the
incidences of bacterial infections (18.28% vs. 40.21%, p = 0.001), spontaneous
bacterial peritonitis (6.45% vs. 15.5%, p = 0.048), and unknown origin
infections (3.23% vs. 11.34%, p = 0.032). The early rebleeding rate in the
prophylactic group was considerably lower than that in the group who was not
received antibiotics (19.35% vs. 34.02%, p = 0.023). Mortality was not
different between the two groups (12.9% vs. 17.53%, p = 0.376)
Conclusions: In cirrhotic patients with variceal hemorrhage,
antibiotic prophylaxis can reducethe rates of infection and early rebleeding
but does not decrease the rate of death
Key works: gastrointestinal bleeding, esophageal variceal
rupture, rebleeding, antibiotic prophylaxis, cirrhosis.