HO CHI MINH CITY JOURNAL OF MEDICINE
banner
Nghiên cứu Y học

KIẾN THỨC VỀ CHẾ ĐỘ ĂN CỦA BỆNH NHÂN ĐÁI THÁO ĐƯỜNG TYPE 2 TẠI VIỆT NAM

DIETARY KNOWLEDGE OF PATIENTS WITH TYPE 2 DIABETES IN VIETNAM

Bấm tải bài viết

Tạp chí Y học Thành phố Hồ Chí Minh, 18(6):486. DOI

Lượt xem: 150 Lượt tải PDF: 0

Tác giả

Nguyễn Thị Ngọc Cần*, Chiung – Man Wu**, Nguyễn Duy Hùng*, Nguyễn Ngọc Duy***

Tóm tắt

Đặt vấn đề: Kiểm soát chế độ ăn là một thành phần không thể thiếu trong kiểm soát và chăm sóc đái tháo đường (ĐTĐ) và ngày nay càng được quan tâm trong bối cảnh tại Việt Nam. Tuy nhiên một số nghiên cứu cho thấy kiến thức của bệnh nhân về ĐTĐ trong đó có kiến thức về chế độ ăn tương đối kém. Thực trạng này cũng xảy ra đối với bệnh nhân mắc ĐTĐ tại bệnh viện đa khoa quận 11. Tuy nhiên cho đến thời điểm thực hiện đề tài này chưa có một nghiên cứu nào khảo sát kiến thức về dinh dưỡng và kiểm soát chế độ ăn của bệnh nhân ĐTĐ tại bệnh viện quận 11. Xuất phát từ thực tế đó, việc tiến hành một nghiên cứu khảo sát kiến thức về kiểm soát chế độ ăn của bệnh nhân ĐTĐ tại bệnh viện đa khoa quận 11 là điều cần thiết.

Mục tiêu: Mục tiêu của nghiên cứu này là khảo sát mối liên quan giữa kiến thức về chế độ ăn và đặc điểm dân số học của bệnh nhân ĐTĐ điều trị tại bệnh viện đa khoa quận 11.

Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu cắt ngang thực hiện tại bệnh viện đa khoa quận 11 từ tháng 1/3 đến 15/3/2014. Tổng cộng 385 bệnh nhân được đưa vào nghiên cứu và phỏng vấn với bộ câu hỏi cấu trúc liên quan đến 5 khía cạnh của kiến thức chế độ ăn bao gồm kiến thức về thành phần dinh dưỡng chính, kiến thức về vai trò của nhóm thực phẩm, kiến thức về lập chế độ ăn, kiến thức về quy tắc nấu thức ăn và kiến thức về đọc nhãn dinh dưỡng. Mối liên quan giữa các biến số được kiểm bằng các phép kiểm t-test, ANOVA một chiều với mức ý nghĩa thống kê p=0,05. Các phép kiểm được thực hiện bằng phần mềm SPSS v.16.

Kết quả: Trong số 385 bệnh nhân tham gia nghiên cứu có 269 (69,87%) bệnh nhân là nữ. Tuổi trung bình của bệnh nhân là 61,69 ± 9,94, và 77,14% đã lập gia đình. Kinh là dân tộc chiếm tỷ lệ chủ yếu (71,95%), và 48,6% là nội trợ. 87,79% bệnh nhân có trình độ học vấn từ tiểu học đến trung học cơ sở. Hầu như tất cả bệnh nhân (90,39%) có thu nhập gia đình <3 triệu đồng. Điểm kiến thức chế độ ăn chung trung bình của các đối tượng là 30,94 ± 13,82 (0-73). Giới có mối tương quan mạnh với kiến thức chế độ ăn trong đó nam bệnh nhân có kiến thức cao hơn so với nữ bệnh nhân (p = 0,02). Ngoài ra bệnh nhân có độ tuổi từ 45-54 có điểm kiến thức cao nhất, trong khi bệnh nhân tuổi từ 35-44 có điểm kiến thức thấp nhất. Bệnh nhân có trình độ học vấn cao hơn có nhiều khả năng có kiến thức chế độ ăn cao hơn so với những bệnh nhân có trình độ học vấn thấp (p< 0,001). Bệnh nhân có thu nhập cao có nhiều khả năng có kiến thức cao hơn so với những bệnh nhân có thu nhập thấp hơn (p< 0,001). Thời gian mắc ĐTĐ có tác động đến kiến thức của bệnh nhân trong đó bệnh nhân càng có thời gian mắc ĐTĐ càng lâu sẽ có kiến thức càng cao (p = 0,003). Bệnh nhân có anh/chị/em mắc ĐTĐ cũng có kiến thức cao nhất (p < 0,001). Bệnh nhân điều trị ĐTĐ >5 năm cũng có kiến thức cao hơn so với các nhóm khác và sự khác biệt này cũng có ý nghĩa thống kê (p=0,003).

Kết luận: Có thể thấy rằng kiến thức về chế độ ăn của bệnh nhân ĐTĐ không cao. Từ các phát hiện của nghiên cứu này chúng tôi khuyến cáo cần thành lập một nhóm tư vấn dinh dưỡng tại bệnh viện với mục đích đào tạo và tư vấn kiến thức về chế độ ăn cho bệnh nhân ĐTĐ.

Từ khóa: kiến thức về đái tháo đường, đái tháo đường

Abstract

DIETARY KNOWLEDGE OF PATIENTS WITH TYPE 2 DIABETES IN VIETNAM

Nguyen Thi Ngoc Can, Chiung – Man Wu, Nguyen Duy Hung, Nguyen Ngoc Duy
* Y Hoc TP. Ho Chi Minh * Vol. 18 - Supplement of No 6- 2014: 486 – 492

Background: Dietary management is an integral part of diabetes care and management and it is currently received more concerns in health care services among regions around Vietnam. However, studies have been showed that knowledge of patients with diabetes, including dietary knowledge, was relatively poor. The situation in General Hospital District 11 was the same. Nevertheless until the time of doing the present study there are not any surveys on assessment of knowledge of nutrition and diet control of diabetes patients conducted in the General Hospital District 11. From that point of view, it is necessary to conduct a study to investigate knowledge on dietary management of diabetic patients in General Hospital District 11.

Objectives: To explore the relationships between dietary knowledge and demographic characteristics of diabetic patients who were treated at General Hospital District 11.

Methods: A cross-sectional study was carriedout at General Hospital District 11 from March 1 to April 15, 2014. In total, a random sample of 385 patients was interviewed with a structured questionnaire designed to assess five aspects of dietary knowledge, including knowledge about key nutrients, the role of food groups, meal planning, cooking rules and nutritional label reading. The significance of the results was assessed by t-test or one way ANOVA at p-value of 0.05 using SPSS version 16.

Result: Among 385 participants, 269 (69.87%) patients were female. The mean age of participants was 61.69 ± 9.94, and 77.14% were married. Kinh constituted the majority of the population (71.95%), and 48.6% were housewives. Regarding to level of education, 87.79% patients had finished education from primary school to high school. Nearly all of patients (90.39%) had family income under 3 million dong. The mean total dietary knowledge score among patients was 30.94 ± 13.82 (0-73). Gender had strong association with dietary knowledge in which male patients had higher knowledge than female patients (p=0.02). Furthermore, patients aged from 45 to 54 years old had the highest score of knowledge, meanwhile patients aged from 35 to 44 years old had lowest score. Patients who had higher education were likely to have higher dietary knowledge than patients with lower education (p<0.001). Patients with higher income had higher knowledge than low income patients as well (p<0.001). Duration of diabetes had an impact on dietary knowledge in which patients had longer duration would have higher knowledge (p=0.003). Patients who had siblings with diabetes had the highest score of knowledge (p <0.001). Patients who had treatments more than five years had higher knowledge score than other groups of patients, and these differences had a statistically significance (p=0.003).

Conclusion: It could be concluded that the dietary knowledge among participants was not high. From the findings, establishing a nutritional team within the hospital to hold training course and consult dietary knowledge toward patients with diabetes was necessary.

Keywords: dietary knowledge, diabetes.