HO CHI MINH CITY JOURNAL OF MEDICINE
VIE ENG
banner

 Năm 2014 Tập 18 Số 6
Nghiên cứu Y học

THÀNH PHẦN VÀ TÁC DỤNG XUA MUỖI AEDES AEGYPTI CỦA TINH DẦU LÁ KHUYNH DIỆP

CHEMICAL COMPOSITIONS AND EFFECT OF ESSENTIAL OIL FROM EUCALYPTUS LEAVES AGAINST AEDES AEGYPTI

Bấm tải bài viết

Tạp chí Y học Thành phố Hồ Chí Minh, 18(6):261. DOI

Lượt xem: 270 Lượt tải PDF: 4

Tác giả

Huỳnh Kha Thảo Hiền*, Dương Phước An**, Lê Thành Đồng*

Tóm tắt

Đặt vấn đề: Sử dụng các hợp chất tự nhiên có nguồn gốc thực vật và thân thiện với môi trường trong công tác phòng chống vector truyền bệnh đã và đang nhận được sự quan tâm rất lớn, đặc biệt là các chất xua côn trùng. Các chất xua côn trùng đóng vai trò quan trọng trong việc làm giảm sự tiếp xúc của vector truyền bệnh với con người. Từ xa xưa, con người đã biết sử dụng các chất xua côn trùng có nguồn gốc từ thực vật vì chúng có mùi hương đặc trưng, dễ chịu, không gây độc qua đường tiếp xúc và dễ dàng phân hủy trong môi trường tự nhiên.

Mục tiêu: Khảo sát thành phần và đánh giá tác dụng xua muỗi Aedes aegypti của tinh dầu chiết từ lá khuynh diệp.

Phương pháp nghiên cứu: Chưng cất tinh dầu bằng phương pháp cất lôi cuốn theo hơi nước. Thành phần hóa học của mẫu tinh dầu được được phân tích bằng phương pháp sắc kí khí ghép khối phổ (GC-MS). Đánh giá tác dụng xua muỗi theo qui trình “Khảo nghiệm hóa chất, chế phẩm diệt côn trùng, diệt khuẩn dùng trong lĩnh vực gia dụng và y tế” - Bộ Y Tế.

Kết quả: Tinh dầu Khuynh diệp chưng cất bằng phương pháp cất lôi cuốn theo hơi nước có màu vàng nhạt, mùi thơm đặc trưng, tỉ trọng 0,9150, năng suất quay cực +60 đến +15º, chỉ số chiết quang 1,457 – 1,469. Thành phần tinh dầu phân tích bằng GC-MS thu được 21 hợp chất trong đó có các hợp chất đặc trưng: 1R- alpha pinene, Beta – pinene, Eucalyptol, Borneol, Terpineol... Đánh giá tác dụng xua muỗi Aedes aegypti cho thấy hệ số bảo vệ của tinh dầu khuynh diệp trong ethanol ở các nồng độ 20%, 25% và 30% là trên 80% sau 30 phút với lượng dùng là 1ml trên 25 cm2 diện tích da từ cổ tay đến khuỷu tay hoặc từ ống cổ chân đến gối.

Kết luận: Tính chất lý – hóa và thành phần tinh dầu thu được từ lá khuynh diệp (Eucalyptus globulus) phù hợp với công bố thành phần trong Dược điển Việt Nam. Đánh giá tác dụng xua muỗi Aedes aegypti của tinh dầu khuynh diệp với nồng độ tinh dầu 30% tương ứng 0,857 (ml/ cm2) có hệ số bảo vệ là 93,65 ± 0,728% (sau 30 phút).

Từ khóa: Tinh dầu, lá khuynh diệp, muỗi, eucalyptol.

Abstract

CHEMICAL COMPOSITIONS AND EFFECT OF ESSENTIAL OIL FROM EUCALYPTUS LEAVES AGAINST AEDES AEGYPTI

Huynh Kha Thao Hien, Duong Phuoc An, Le Thanh Dong
* Y Hoc TP. Ho Chi Minh * Vol. 18 - Supplement of No 6- 2014: 261 - 265

Background: Products that have plant-derived to control transmission vectors friendly with environment have been considered, especially mosquito repellents. They play an important role to reduce disease transmission. In the past, people used substances of plant-derived to repelled mosquitoes, because it had pleasant odor, non – hazard, easy degradation in environment.

Objectives: To determine chemical compositions and evaluate the effectiveness of essential oil from eucalyptus leaves against aedes aegypti.

Methods: Essential oil from eucalyptus leaves was extracted by heat hydro distillation. Chemical compositions were identified by GC-MS. Protocol “Testing of chemicals, insecticides, bactericidal apply in household and health sector" of Ministry of Health was used to evaluate the effectiveness of essential oil from eucalyptus leaves against Aedes aegypti.

Result: Essential oil from eucalyptus leaves had yellowish, specific odor, d = 0.9150, Optical rotation from +60 to +15º, index of refraction: 1.457 – 1.469, a total of twenty-one compounds were identified from essential oil by GC-MS analyses which specific constituent such as 1R- alpha pinene, Beta – pinene, Eucalyptol, Borneol, Terpineol. Essential oil from eucalyptus leaves at concentration 20%, 25%, 30% in ethanol had protection coefficient over 80% times effect 30 minutes, with dosage was 1ml in 25 cm2 of skin from wrist to elbow or from ankle to knee

Conclusion: Physicochemical properties and essential oil composition from eucalyptus leaves (Eucalyptus globulus) matched essential oil composition published in the Vietnamese Pharmacopoeia. Evaluating the effectiveness of essential oil from eucalyptus leaves against Aedes aegypti showed that the oil had 30% concentration corresponding to 0.857 (ml/ cm2) would provide protective factor 93.65 ± 0728% (after 30 minutes).

Key words: Essential oil, eucalyptus leaves, mosquitoes, eucalyptol.