Tạp chí Y học Thành phố Hồ Chí Minh, 18(3):300. DOI
Lượt xem: 153 Lượt tải PDF: 0
Đỗ Kim Quế*, Nguyễn Thị Hiền*
Đặt vấn đề: Phẫu thuật bóc lớp trong động mạch cảnh đã được chứng minh là phương pháp điều trị an toàn, hiệu quả và làm giảm nguy cơ đột quỵ não ở bệnh nhân có hẹp động mạch cảnh. Tuy nhiên phẫu thuật bóc lớp trong động mạch cảnh ở bệnh nhân trên 70 tuổi vẫn còn nhiều bàn cãi về lợi ích và mức độ an toàn.
Mục tiêu nghiên cứu của chúng tôi nhằm đánh giá mức độ an toàn và hiệu quả của phẫu thuật bóc lớp trong động mạch cảnh trong điều trị hẹp động mạch cảnh ngoài sọ ở bệnh nhân trên 70 tuổi từ đó đưa ra các khuyến cáo trong chẩn đoán và điều trị hẹp động mạch cảnh ở bệnh nhân trên 70 tuổi.
Đối tượng nghiên cứu: Toàn bộ bệnh nhân trên 70 tuổi bị hẹp động mạch cảnh được phẫu thuật bóc lớp trong động mạch cảnh tại bệnh viện Thống nhất trong thời gian 9 năm từ 12/2004 – 12/2013.
Phương pháp nghiên cứu: Tiền cứu mô tả hàng loạt ca. Đánh giá các đặc điểm về tuổi, giới tính, biểu hiện lâm sàng, các bệnh lý nền. Chẩn đoán thương tổn dựa trên siêu âm Duplex, Multislice và X quang động mạch. Phẫu thuật bóc lớp trong động mạch cảnh và phục hồi động mạch cảnh có miếng vá PTFE hoặc bóc lớp trong động mạch cảnh kiểu lộn ngược. Đánh giá kết quả dựa trên lâm sàng và siêu âm doppler động mạch.
Kết quả: Trong thời gian từ tháng 12/2004 đến tháng 12/2013 chúng tôi đã thực hiện 143 phẫu thuật bóc lớp trong động mạch cảnh cho những bệnh nhân hẹp động mạch cảnh trên 80 tuổi. Tuổi trung bình là 76,8 (70 – 92) Tỉ lệ nam/nữ là 14:1. Có 56 trường hợp có tai biến mạch máu não mới hoặc cũ. 28 trường hợp tổn thương cả 2 động mạch cảnh. Tất cả các trường hợp đều được gây mê nội khí quản. Động mạch cảnh được bóc lớp trong và phục hồi với miếng vá PTFE cho các trường hợp có tổn thương động mạch cảnh trong. Tất cả các trường hợp đều hết triệu chứng lâm sàng sau mổ. Một trường hợp tử vong sau mổ 3 tuần do biến chứng viêm phổi, 2 trường hợp nào bị nhũn não sau mổ. Theo dõi từ 1 – 9 năm, 1 bệnh nhân tử vong sau mổ 13 tháng do ung thư dạ dày, 1 trường hợp tử vong sau 18 tháng do ung thư đại tràng; có 2 trường hợp nào bị nhũn não tái phát, 6 trường hợp hẹp tái phát.
Kết luận: Phẫu thuật bóc lớp trong động mạch cảnh là phương pháp điều trị hiệu quả và an toàn cho bệnh nhân trên 70 tuổi có hẹp động mạch cảnh ngoài sọ.
Từ khóa: Hẹp động mạch cảnh, đột quỵ não, phẫu thuật bóc lớp trong động mạch cảnh.
GUIDELINE FOR DIAGNOSIS AND SURGICAL TREATMENT FOR EXTRACRANIAL CAROTID STENOSIS IN SEPTUAGENRIAN
Do Kim
Que, Nguyen Thi Hien
* Y Hoc TP. Ho Chi Minh * Vol. 18 -
No 3- 2014: 300-305
Background: Carotid endarterectomy will improve the symptoms of TIA and prevent stroke. But carotid endarterectomy for patient who are older than 70 still constrovasy. The purpose of this study was review our experience in diagnose and treat for patient older than 70 who have carotid stenosis by carotid endarterectomy.
Methods: Prospective. Eveluate the clinical characteristics of stenosis of the carotid. Diagnosis was based on Duplex scanning, multi-slice and angiography. Carotid endarterectomy were performed for all of cases.
Result: From 12/2004 to 12/2013, there are 143 patient older than 70 who have carotid endarterectomy were done in Thong nhat hospital. Mean age is 76,8% range 70 – 92, male:female is 14:1. 56 cases had stroke before, 28 cases had bilateral carotid stenosis. Arteriosclerosis are the cause of all cases. All of patients were diagnosed by Duplex scan, MS CT. No procedure-related morbidity or mortality was observed. One patient died by pneumonia, No patient had stroke after operation. All of case are in good condition after 1 - 9 years follow up. 2 patient died by cancer after operation 13 and 18 months. Restenosis appear in 6 cases. 2 patients had stroke during follow-up period.
Conclusions: Carotid endarterectomy is the safe and effective methods for patient older than 70 with stenosis of carotid artery.
