Tạp chí Y học Thành phố Hồ Chí Minh, 18(4):111. DOI
Lượt xem: 181 Lượt tải PDF: 1
Phạm Văn Hiếu*
Đặt vấn đề: Chấn thương sọ não (CTSN) là vấn đề sức khỏe cộng đồng của cả thế giới. CTSN nặng là bệnh lý rất phức tạp do vậy công tác điều trị cần phối hợp nhiều phương pháp. An thần, giảm đau là phần thiết yếu của điều trị, và một số loại thuốc đã được sử dụng. Tuy nhiên chưa có một bằng chứng nào cho thấy có kết quả tốt hơn của thuốc này so với thuốc khác. Có nhiều cách phối hợp, cách dùng thuốc để đạt mục tiêu điều trị. Propofol với fentanyl có hệ thống kiểm soát nồng độ đích (TCI) đã chứng minh là cách cho thuốc có nhiều ưu điểm như: ổn định huyết động tốt hơn, bảo vệ thần kinh (TK), giảm chuyển hóa oxy não, giảm ALNS, ổn định áp lực tưới máu não (ALTMN).
Mục tiêu nghiên cứu: Đánh giá các tác dụng của phương pháp an thần- giảm đau bằng propofol và fentanyl TCI trong hồi sức bệnh nhân (BN) CTSN nặng.
Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu tiến cứu, theo dõi dọc, quan sát phân tích 38 BN CTSN nặng có thang điểm hôn mê Glasgow (GCS) ≤ 8 sau phẫu thuật (PT). BN được theo dõi ALNS, thở máy, an thần propofol và fentanyl TCI liên tục, có điều chỉnh liều để đạt mục tiêu an thần giảm đau đau. BN nghiên cứu tại khoa Gây mê hồi sức (GMHS) bệnh viện Nguyễn Đình Chiểu tỉnh Bến Tre từ 10/ 2011 đến 9/ 2013.
Kết quả: Các BN CTSN nặng sau PT có tỷ lệ nam 84,21%, ASA III 86,84%, tăng ALNS có 44,74%, tuổi từ 15-65 thời gian hồi sức 2-8 ngày. Với liều propofol TCI trung bình (TB) là 0,73±0,15 mcg/ml có phối hợp với fentanyl liều TB 0,73±0,15 ncg/ml. Điều chỉnh TCI tăng và giảm để đạt điểm an thần Ramsay 4-5, điểm đau PI 1-3 đáp ứng được yêu cầu điều trị. Phối hợp các phương pháp điều trị khác như: duy trì HATB 91,7-101,2 mmHg, cân bằng dịch điện giải. Kết quả: rất ít kháng máy thở (2/38 BN kháng > 1 lần); HATB, ALTMN, ALNS trước và sau hút ống nội khí quản (NKQ) hoặc thực hiện các thủ thuật khác nhau không có ý nghĩa thống kê (p>0,05); sau điều trị CVP, ALTMN, GCS, HATB cải thiện hơn so với khi mới điều trị có ý nghĩa thông kê (p<0,05); tử vong trong thời gian hồi sức là 13,16%.
Kết luận: Nghiên cứu đã chứng minh propofol và fentanyl TCI chỉnh liều lượng thích hợp có tác dụng để BN được an thần- giảm đau tốt; ít kháng máy thở; ít bị kích thích khi hút ống NKQ; không ảnh hưởng trên hệ thống tuần hoàn nên duy trì được ALTMN tốt. Kết quả này thừa nhận propofol và fentanyl TCI là phương pháp an toàn có thể thay thế cho các thuốc và các phương pháp khác để an thần trong hồi sức BN CTSN nặng.
Từ khóa: Áp lực nội sọ, chấn thương sọ não nặng, truyền tĩnh mạch propofol và fentanyl có kiểm soát nồng độ đích, hồi sức thần kinh.
Background: Traumatic Brain Injury (TBI) are public health problems of the world. Severe TBI is pathology complicated, therefore the treatment is a combination of different methods. Sedation, analgesia are essential part of the therapy, and several drugs already in current use. However, none of these drugs has proved to be superior to another. There are many ways to coordinate, how to use drugs to achieve their treatment goals. Propofol and fentanyl sedation target-controlled infusion (TCI) system has proven to be the only way has many advantages such as better hemodynamic stabilization, neuroprotective, reduced oxidative metabolism, reduce ICP, stable cerebral perfusion pressure (CPP).
Objective: To evaluate the effects of method analgo-sedation propofol and fentanyl TCI in the neurosurgical critical care with severe TBI patient.
Methods: This is a cross – sectional descriptive studied 38 cases of post-craniectomy severe brain injury, Glasgow Coma Scale (GCS) ≤ 8. Patients were monitored ICP monitoring, mechanical ventilation, target concentration of propofol and fentanyl TCI for sedation is continuous with titration follow sedative and pain scores. Patients studied were at department of anesthesia and critical care Nguyen Dinh Chieu hospital in Ben Tre province from 10/2011 to 9/2013.
Results: The patients with severe TBI post-craniectomy: male ratio 84.21 %, ASA III 86.84 %, increased ICP 44.74 %, patient ages 15-65, critical care time 2-8 days. With the average dose of propofol TCI is 0.73 ± 0.15 mcg/ ml fentanyl dose coordinated with average 0.73 ± 0.15 ncg/ ml. TCI Adjusts to increase or decrease to Ramsay sedation score of 4-5, PI (Pain Intensity scale) 1-3, treatment to meet the requirements. Coordinate different treatments, such as maintaining MAP 91.7 - 101.2 mmHg, fluid and electrolytes balance. Result: very little appeal resistance mechanically ventilation (2/38 patients > more one times); MAP, CPP, ICP before and after intubation suction or perform various procedure no statistically significant (p> 0.05), after treatment CVP, CPP, GCS, MAP more improve from while first treatment is statistically significant (p< 0.05); deaths in critical care time was 13.16 %.
Conclusion: This study demonstrated TCI propofol and fentanyl appropriate dose adjustment to take effect sedated patients, pain relief better, rare resistance mechanically ventilation and irritated when suction endotracheal tube; does not affect the circulatory system is to maintain good CPP. This result admits TCI propofol and fentanyl is a safe method can replace drugs and other methods for sedation in intensive care patients following severe TBI.
