Tạp chí Y học Thành phố Hồ Chí Minh, 18(1):411. DOI
Lượt xem: 147 Lượt tải PDF: 0
Nguyễn Phan Ngọc Thảo*, Nguyễn Văn Ân**, Võ Tấn Đức***, Đặng Đình Hoan****, Hồ Thế Lâm Hải*****
Đặt vấn đề: Hiểu rõ các biến thể giải phẫu của mạch máu thận rất quan trọng, nhất là trước khi tiến hành ghép thận, cắt thận bán phần, phẫu thuật mở, tái tạo mạch máu cho động mạch thận bị hẹp hoặc phình động mạch chủ bụng. Trong những năm gần đây, chụp mạch bằng X quang cắt lớp điện toán nhiều dãy đầu dò đã trở thành phương tiện chẩn đoán hình ảnh chủ yếu để khảo sát mạch máu thận và đầy thách thức với kĩ thuật chụp mạch qui ước. Đây là phương tiện khảo sát không xâm lấn, nhanh chóng và cung cấp những hình ảnh chính xác, chi tiết về giải phẫu và các biến thể của động mạch thận. Khảo sát số lượng mạch máu, kích thước, nguyên ủy của động mạch thận rất thuận lợi khi chụp mạch bằng X quang cắt lớp điện toán.
Mục đích: Mục tiêu nghiên cứu của đề tài này là khảo sát giải phẫu và các biến thể thường gặp của động mạch thận ở người Việt Nam trưởng thành.
Phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang, tiến hành tại khoa Chẩn đoán hình ảnh Bệnh viện Bình Dân, thành phố Hồ Chí Minh, từ tháng 9/2012 đến tháng 12/ 2012, với 164 bệnh nhân được chụp X quang cắt lớp điện toán bụng có tiêm thuốc cản quang. Bệnh nhân có bất thường bẩm sinh thận, hẹp động mạch thận hoặc đã phẫu thuật thận sẽ bị loại khỏi nghiên cứu.
Kết quả: Nguyên ủy của động mạch thận chính đa số xuất phát từ ngang mức L1 trở lên, tỉ lệ bên phải (57,9%), bên trái (49,4%). Đường kính động mạch thận chính bên phải (5,04 ± 0,52 mm), bên trái (5,22 ± 0,83 mm). Chiều dài của động mạch thận chính bên phải (38,26 ± 11 mm), bên trái (30,49 ± 9,75 mm). Động mạch thận đơn chiếm tỉ lệ 78% trong dân số. Các biến thể động mạch thận: tỉ lệ đa động mạch thận là 22%, chia nhánh sớm của động mạch thận chính là 9,8%. Tỉ lệ động mạch thận phụ bên phải (15,2%), bên trái (27,4%) và chia nhánh sớm của động mạch thận chính bên phải (3,8%), bên trái (15,8%).Nếu đường kính động mạch thận chính là 4,15 mm thì khả năng xuất hiện động mạch thận phụ có độ nhạy (33,3%), độ đặc hiệu (98%), giá trị tiên đoán dương (82,8%), giá trị tiên đoán âm (84%). Nếu đường kính động mạch thận chính là 4,85 mm thì khả năng xuất hiện động mạch thận phụ có độ nhạy (83,3%), độ đặc hiệu (77,3%), giá trị tiên đoán dương (50,8%), giá trị tiên đoán âm (94,3%).
Kết luận: Nguyên ủy của động mạch thận ngang thân sống L1 chiếm đa số. Động mạch thận phụ xuất hiện trong dân số chiếm tỉ lệ khá cao. Nghiên cứu này khảo sát những động mạch thận bình thường dựa trên chẩn đoán hình ảnh không xâm lấn.
Từ khoá: động mạch thận, chụp mạch bằng X-Quang cắt lớp điện toán.
Background: Knowledge of the variations in renal vascular anatomy is important before laparoscopic donor or partial nephrectomy and vascular reconstruction for renal artery stenosis or abdominal aortic aneurysm. Recently, multidetector computed tomographic (MDCT) angiography has become a principal imaging investigation for assessment of the renal vasculature and has challenged the role of conventional angiography. It is an excellent imaging technique because it is a fast and non-invasive tool that provides highly accurate and detailed evaluation of normal renal arterial anatomy and variants. The number, size and course of the renal arteries are easily identified by MDCT angiography.
Purpose: The purpose of this pictorial essay is to illustrate MDCT angiography of normal anatomy and common variants of the renal arteries of the Vietnamese adults.
Materials and Methods: This is a descriptive cross-sectional study conducted at the Radiology Department of Binh Dan hospital, Ho Chi Minh City. From September 2012 to December 2012, 164 patients who presented at Binh Dan hospital for abdominal CT examinations with various indications were included to this study. Patients with a congenital renal abnormality, stenosis in the renal artery, or a history of any renal surgery were excluded.
Results: The main renal arteries which originated from the aorta at L1 level were found 57.9 % on right side and 49.4 % on the left side the patients. The mean diameters of main renal artery were 5.04 ± 0.52 mm on the right- hand and 5.22 ± 0.83 mm on the left- hand. The mean length of the right-hand renal arteries was calculated as 38.26 ± 11 mm and the left-hand as 30.49 ± 9.75 mm. A single renal arteries were presented in both kidneys in 78% of the patients. Renal artery variations included multiple arteries in 22%, and early division in 9.8% of the cases. Additional renal arteries on the right side were found in 15.2% and on the left side in 27.4% of the cases. Early branching arteries were presented in 3,6% of right kidneys and 15.8% of left kidneys. A cut-off value of 4.15 mm for the diameter of (mRA) to predict the presence of the accessory renal artery (aRAs) led to the sensitivity, specificity, positive and negative predictive values of 33.3 %, 98 %, 82.8 % and 84 %, respectively. A cut-off value of 4.85 mm for the diameter of mRA to predict the presence of the aRAs led to the sensitivity, specificity, positive and negative predictive values of 83.3 %, 77.3 %, 50.8 % and 94.3 %, respectively.
Conclusion: Renal arteries originated from the first lumbar vertebral levels in most patients. Additional renal arteries were quite frequent. These results should be kept in mind when a non-invasive diagnostic search is performed for normally renal artery.
Key words: Renal Artery, Multidetector Computed Tomography Angiography.
