Tạp chí Y học Thành phố Hồ Chí Minh, 19(5):101. DOI
Lượt xem: 159 Lượt tải PDF: 0
Lê Kim Long*
Đặt vấn đề: Sỏi túi mật là một bệnh lý của hệ tiêu hóa thường gặp nên việc phát triển những kỹ thuật chẩn đoán và điều trị là rất cần thiết.Một trong những công cụ để chẩn đoán và điều trị bệnh lý sỏi mật là sử dụng chất cản quang, tuy nhiên hiện nay hầu như có rất ít nghiên cứu về mối liên hệ giữa chất cản quang và sỏi túi mật, đặc biệt là về tỷ trọng của sỏi túi mật trong dung dịch chất cản quang. Nghiên cứu này nhằm mục tiêu mô tả tỷ trọng của sỏi túi mật trong các dung dịch có nồng độ khác nhau của Iobitridol, đồng thời tìm mối tương quan giữa tỷ trọng sỏi túi mật với đậm độ sỏi trên CT scan, số lượng sỏi và kích thước sỏi túi mật.
Phương pháp: Tiến cứu, mô tả phân tích. Mẫu nghiên cứu gồm 41 mẫu sỏi túi mật được mô tả các đặc điểm về số lượng, màu sắc, hình dạng, kích thước, đậm độ trên CT scan, làm thí nghiệm về tỷ trọng trong các dung dịch chất cản quang Iobitridol với các nồng độ khác nhau tại Bệnh viện Trưng Vương, từ tháng 03/2015 đến tháng 08/2015.
Kết quả: Tuổi trung bình của bệnh nhân là 51,7, giới tính: nam 48,5%, nữ 51,5%. Số lượng sỏi: 1 viên chiếm 31,7%, từ 2 viên trở lên 68,3%. Về kích thước: sỏi ≤ 5mm 28,6%, sỏi >5mm 71,4%. Màu sắc: sỏi đen chiếm ưu thế với 61%,sỏi nâu là 14,6%, sỏi dạng tinh thể là 14,6%, sỏi vàng là 9,8%.Về hình dạng: đa diện chiếm 29,3%, hình dâu là 22%, hình trứng 22%, hình cầu !4,6% và hình sao là 12,2%.Về đậm độ trên CT Scan: sỏi ≤ 100HU chiếm 58,3%, >100HU là 41,7%. Hầu hết sỏi túi mật đều có tỷ trọng nhỏ hơn tỷ trọng của dung dịch Iobitridol 300mg Iốt/ml (87,8%). Tỷ lệ sỏi “nổi” trong các dung dịch Iobitridol pha loãng với dd Natriclorua 0,9% tỷ lệ 1:1, 1:2 và 1:3 ở nhóm có đậm độ trên CTscan ≤ 100HU cao hơn hẳn so với nhóm >100HU (p<0,003, p<0,001, p<0,001). Tỷ lệ sỏi “nổi” trong dung dịch Iobitridol pha loãng tỷ lệ 1:1 ở nhóm có số lượng sỏi ≤ 5 viên cao hơn so với nhóm >5 viên.
Kết luận: Đa số sỏi túi mật có tỷ trọng thấp hơn dung dịch cản quang Iobitridol(300I/1ml)hay đa số sỏi túi mật đều nổi trong dung dịch Iobitridol nguyên chất (không pha loãng). Đậm độ (HU - Hounsefield unit) trên CTscan của sỏi túi mật là một yếu tố dự đoán đặc tính tỷ trọng của sỏi túi mật trong các dung dịch pha loãng của chất cản quang với dung dịch NaCl 0,9% lần lượt với các tỷ lệ 1:1, 1:2, 1:3.
Background: Gallbladder stone is a common gastrointestinal medical problem so it is essential to improve diagnostic and treatment techniques for this. One of the methods to diagnose and to treat this disease is the use of contrast agents, however we have not had much knowledge about the relationship between gallbladder stone and contrast agents especially the density of gallbladder stone in the solution of soluble contrast agents. This study aimed to describe and analyze the density of gallbladder stone in different concentrations of Iobitridol solution as well as to find out the correlation between CT attenuation values (Hounsfield units – HU) and density of gallbladder stone.
Method: Characteristics of gallbladder stones in number, color, shape, size, CT attenuation values and density were recorded in a prospective descriptive study on 41 cases from March 2015 to August 2015 at Trung Vuong Hospital.
Results: The average age of patients was 51.7. About sex: male 48.5% and female 51.5%. The number of gallbladder stones: single stone 31.7%, multiple stones 68.3%. About the size: 28.6% ≤ 5mm, 71.4% > 5mm. About the color: black stones was dominant with 61%, brown stones 14.6%, crystalline stones 14.6% and yellowish stones 9.8%. About the CT attenuation values (HU): 58.3 % ≤ 100HU, 41.7% >100HU. Almost gallbladder stones density were lower than the solution of pure Iobitridol (300mgIodine/ml)(87.8%). The proportions of stones that “float” in different concentrations of Iobitridol/ 0.9% NaCl solutions at ratio 1:1, 1:2 and 1:3 in the group ≤ 100HU were significantly higher than which were in group >100HU (p<0.003, p<0.001, p<0.001respectively). The proportion of stone “floating” in the solution of Iobitridol diluted with 0.9% NaCl solution at ratio 1:1 in ≤ 5 stones group was higher than the other group (p<0,05).
Conclusion: Almost gallbladder stone density is significant lower than that of pure Iobitridol solution (300mg I/ml). The CT attenuation value (HU) is a predictive factor of the gallbladder stone density in different concentrations of Iobitridol solution.
