Năm 2012 Tập 16 Số 1

Nghiên cứu Y Học

PHÂN BỐ MUỖI AEDES AEGYPTI VÀ AEDES ALBOPICTUS NĂM 2011 TẠI MỘT SỐ QUẬN, HUYỆN MỚI SÁP NHẬP VÀO HÀ NỘI

THE DISTRIBUTION OF AEDES AEGYPTI AND AEDES ALBOPICTUS IN 2011 IN SOME DISTRICTS NEWLY MERGED TO HANOI CITY

Bấm tải bài viết

Tạp chí Y học Thành phố Hồ Chí Minh, 16(1):65. DOI

Lượt xem: 131 Lượt tải PDF: 1

Tác giả

Phạm Văn Minh*, Lê Trần Anh*, Nguyễn Thị Thúy**

Tóm tắt

Mở đầu: Sốt xuất huyết Dengue (SXHD) là bệnh truyền nhiễm có tỷ lệ mắc và tử vong cao. Véc tơ chính truyền SXHD là muỗi Aedes aegypti, ngoài ra còn có Aedes albopictus. Sự phân bố của muỗi Aedes aegypti và Aedes albopictus phụ thuộc vào nhiều yếu tố: tự nhiên, kinh tế, xã hội đặc biệt là quá trình đô thị hóa.

Mục tiêu nghiên cứu: xác định sự phân bố của muỗi Ae. aegypti và Ae. albopictus tại một số quận huyện thuộc tỉnh Hà Tây (cũ) mới sáp nhập vào Hà Nội để có cơ sở đề xuất biện pháp can thiệp phù hợp.

Đối tượng - Phương pháp nghiên cứu: nghiên cứu mô tả cắt ngang. Xác định các chỉ số BI, HI, DI, AHI tại các điểm nghiên cứu theo qui định của WHO và Bộ y tế.

Kết quả nghiên cứu: các chỉ số muỗi Aedes năm 2011 các điểm nghiên cứu: DI từ 0 – 0,23, AHI từ 0 – 19,33; HI từ 5 – 40; BI từ 5 – 84. Quận Hà Đông, nơi có dịch sốt xuất huyết xảy ra, có chỉ số muỗi cao nhất (DI = 0,23; AHI = 19,33), chỉ số bọ gậy (HI = 18,67; BI = 23,33) cao hơn ở huyện Chương Mỹ và Thanh Oai, thấp hơn các huyện khác. Tại quận Hà Đông: tỷ lệ tập trung bọ gậy Aedes cao nhất ở bể cảnh (51,29), bể nước > 500 lít (44,63). Bọ gậy Ae. aegypti chỉ gặp ở bể cảnh (tỷ lệ tập trung 52,06%) và bể nước > 500 lít (46,39%). Bọ gậy Ae. albopictus gặp ở nhiều loại dụng cụ chứa nước hơn so với Ae. aegypti, tỷ lệ tập trung cao nhất cũng ở bể cảnh (40,57%), phế thải (21,48%), bể > 500 lít (20,20%), xô, thùng, chậu (14,34%).

Kết luận: mật độ muỗi Aedes tại một số quận huyện thuộc tỉnh Hà Tây (cũ) năm 2011 tương đối thấp, cao nhất ở quận Hà Đông. Tại quận Hà Đông tỷ lệ tập trung bọ gậy Aedes cao nhất ở bể cảnh, bể nước > 500 lít và Ae. albopictus có nhiều ổ bọ gậy nguồn hơn so với Ae. aegypti.

Abstract

Background: Dengue hemorrhagic fever (DHF) is a infectious disease with high prevalence and mortal rate. Dengue viruses are transmitted by mosquitoes, mainly Aedes aegypti and Aedes albopictus. Their distribution is heavily affected by natural as well as socio-economical factors especially urbanization.

Objectives: to identify indexes of Ae. aegypti and Ae. albopictus in some districts newly merged to Hanoi city in order to propose appropriate control measures.

Methods: cross descriptive. Identify mosquito indexes according to WHO and MOH.

Results: indexes of Aedes in 2011 in some districts newly merged to Hanoi city were as followed: DI 0 – 0.23; AHI 0 – 19.33; HI 5 – 40; BI 5 – 84. In Ha Dong district where some cases of DF reported in the study time the adult indexes were highest but larval indexes lower than in some other districts. In Ha Dong district the larvae of Aedes mostly infected decorating tank (51.29%), cistern > 500 L (44.63%). The larvae of Ae. aegypti was only positive for decorating tank (52.06%) and cistern > 500 L (46.39%). The larvae of Ae. albopictus were found in more type of water containers but mostly invaded decorating tank (40.57%), discarded containers (21.48%), cistern > 500 L (20.20%), rush, barred pot (14.34%).

Conclusion: the density of Aedes mosquitoes in some districts of formerly Hatay province in 2011 were relativity low and the highest was in Hadong district. In Hadong district the larvae of Aedes mostly infected decorating tanks, cistern > 500 L and Ae. albopictus had more larval sources than Ae. aegypti.