Tạp chí Y học Thành phố Hồ Chí Minh, 22(4):368. DOI
Lượt xem: 212 Lượt tải PDF: 8
Lương Bắc An*,***, Lê Thị Xuân Thảo*, Nguyễn Khắc Hân Hoan**, Lê Quang Thanh**, Đỗ Thị Thanh Thủy*.
Mở đầu: Phân tích DNA thai tự do (cffDNA) trong máu mẹ
không chỉ hữu ích trong sàng lọc tiền sản không xâm lấn (NIPS) một số bất thường
lệch bộ nhiễm sắc thể như T21,
T18, T13 mà còn hữu ích trong tầm soát một số bất thường liên kết giới
tính, nhóm máu rhesus D (RhD), b-thalassemia, tăng sản tuyến thượng thận bẩm
sinh, loạn dưỡng cơ.... Tất cả những xét nghiệm này đều tập trung vào phát hiện
những trình tự bất thường của thai nhi được di truyền từ bố mẹ. Thai nhi có thừa
hưởng những trình tự bất thường hay không được xác định bằng cách phân tích
cffDNA trong huyết tương thai phụ.
Tuy nhiên, kết quả không phát hiện các trình tự bất thường có thể bị tác động bởi
các yếu tố như hàm lượng
cffDNA quá thấp hoặc cffDNA bị thoái hoá và thất thoát trong quá trình xử lí mẫu.
Chính vì vậy, cần có một dấu ấn xác định sự hiện diện của cffDNA trong huyết
tương thai phụ cho phép kiểm
soát các trường hợp âm tính giả.
Mục tiêu: Xác định sự hiện diện của cffDNA thông qua sự
khác biệt trạng thái methyl hoá vùng promoter gen RASSF1A
Phương
pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang. Tách chiết cfDNA (DNA tự do) từ mẫu
huyết tương của thai phụ. Mẫu
cfDNA được xử lí bisulfite trước khi thực hiện phản ứng methylation specific
PCR (MSP) để phát hiện cffDNA trong máu mẹ. Tạo dòng trình tự DNA của thai và
DNA của mẹ vào vector. Giải trình tự xác định các vị trí C-methyl hoá trong DNA
thai.
Kết quả: Phát hiện được sự hiện diện cffDNA trong máu mẹ thông
qua sự methyl hoá promoter gen RASSF1A. Tạo dòng thành công vector chứa trình tự
DNA của thai và vector chứa trình tự DNA của mẹ. Kết quả giải trình tự cho thấy
toàn bộ 14 vị trí C-methyl hoá trên vùng trình tự DNA của thai đều ở trạng thái
methyl hoá.
Kết luận: Methyl hoá vùng promoter gen RASSF1A được xem là một dấu ấn để phát hiện sự tồn tại của cffDNA. Dấu ấn này cho phép phát hiện được những kết quả âm tính giả
trong các sàng lọc không xâm lấn sử dụng cffDNA để phân tích.
Từ khóa: Methylation, RASSF1A, methylation specific PCR (MSP),
cfDNA, cffDNA.
Introduction: Circulating fetal DNA
analysis in maternal plasma is useful
in the non-invasive prenatal screening (NIPS) not only the detection of
aneuplodies but also identification of sex-linked disorders, fetal rhesus D
(RhD), B-thalassemia and aneuplodies. Many of these applications focus on the
detection of paternally inherited disease-causing sequences in maternal plasma.
Whether the fetus has inherited such a sequence is inferred by the presence or
absence of the target sequence in maternal plasma, but the absence of such a
sequence in maternal plasma could alternatively be a result of low cffDNA
concentrations or cffDNA loss during samples processing. Thus, the availability
of a positive control confirming the presence of fetal DNA in the sample would
be avoided false-negative results.
Objectives: Identification of cffDNa in maternal blood
through differently methylation status of RASSF1A promoter.
Methods: A cross-sectional study. CfDNA were extracted,
then were treated bisulfate. MSP was carried out to detect cffDNA in maternal
plasma. Cloning and sequencing the MSP products to identify the C-methylation
bases.
Results: we identified the presentation of fetal DNA in maternal
blood through methylation of RASSF1A promoter. We have successfully cloned the
fetal DNA and maternal DNA into vector. All 14 CpG sites was absolute
methylation in fetal DNA sequence.
Conclusions: Hypermethylation RASSF1A is a universal marker
for fetal DNA and is readily detectable in maternal plasma. This marker allows
the detection of false-negative results when applied to NIPS.
Key words: Methylation, RASSF1A, methylation specific PCR
(MSP), cfDNA, NIPS.
